Olympische Spelen zijn voor Rio

Rio de Janeiro mag in 2016 als eerste in Zuid-Amerika de Olympische Spelen organiseren. Met de keuze voor de Braziliaanse stad wordt de wens tot verdere mondialisering verhoord.

Door de Olympische Spelen van 2016 aan de Braziliaanse stad Rio de Janeiro toe te wijzen, verlegt het Internationaal Olympisch Comité (IOC) meer grenzen. Voor het eerst worden de Spelen gehouden in Zuid-Amerika, een werelddeel dat tot voor kort als te risicovol werd beoordeeld.

Nu de Brazilianen, na twee mislukte kandidaatstellingen, hun faciliteiten hebben verbeterd en de financiële basis hebben verstevigd, durft het IOC de stap aan. Aldus aangemoedigd namen de IOC-leden gisteren tijdens de jaarlijkse plenaire vergadering in Kopenhagen een belangwekkend besluit.

In ruil daarvoor mag het IOC rekenen op warmbloedige Spelen, met de intense reactie in Denemarken als voorbode. De uitverkiezing van Rio leidde tot emotionele en feestelijke taferelen in het Bella Centre in Kopenhagen. Voorafgaand aan de persconferentie werd President Lula da Silva toegejuicht en toegezongen door zijn aanwezige landgenoten; de burgemeester van Rio de Janeiro, Eduardo Paes, kuste uitbundig de pen waarmee hij het contract met het IOC moest ondertekenen.

Nadat de handtekeningen waren gezet en de toewijzing van de Spelen was geformaliseerd, raakten Lula en zijn gevolg pas echt ontroerd. De president brak in huilen uit, Paes omarmde Sérgio Cabral, de gouverneur van de staat Rio de Janeiro, en Carlos Nuzman, IOC- lid en voorzitter van het kandidaatscomité, hield pas op met het bedanken van volk en vaderland toen IOC-voorzitter Rogge hem daartoe subtiel had gemaand. Eenmaal bij zinnen lieten de Brazilianen hun verstand spreken door te benadrukken hoe rechtvaardig zij de keus voor een Zuid-Amerikaans land vinden.

Vervolg Verkiezing: pagina 11

Rio de Janeiro moet vanaf nu keihard aan de slag

Natuurlijk, de concurrerende steden waren voortreffelijke kandidaten, maar vanaf 2016 zijn de Spelen niet langer het exclusieve speeltje van de rijke landen. Een gevoel dat werd gedeeld door Rogge, die de verkiezing van Rio uitlegde als „een helderde boodschap” en „een zeer belangrijke beslissing.” Daarmee onderstreepte hij zijn sterke wens tot mondialisering van de Spelen.

Nadat de tranen waren gedroogd aanvaardden de Brazilianen de harde werkelijkheid dat hen de komende zeven jaar veel arbeid wacht. Of zoals Lula het zei: „Na vandaag is het thema werk, werk en nog eens werk.” En als Rio waarmaakt wat het bid belooft, verrijzen in vier stadsdelen op een relatief compact gebied prachtige accommodaties, met als blikvanger een gerenoveerd Maracana, het wereldberoemde voetbalstadion.

De keus voor Rio zien de leden van het kandidaatscomité voorals als een beloning voor hun doorzettingsvermogen. Nuzman vertelde dat zij hadden geleerd van de fouten bij de eerdere kandidaatstellingen. „Wij realiseerden ons na de afwijzingen dat we nog niet klaar waren voor de Spelen. We hebben geluisterd en de plannen sterk verbeterd. En zie het resultaat. Nu kunnen we met recht zeggen: Rio de Janeiro is rijp voor de Olympische Spelen.”

Die uitspraak was vier maanden geleden al bevestigd na inspectie van de Evaluatiecommissie. In haar rapportage kwam Rio als beste van de vier kandidaten naar voren. En niet alleen dankzij de doortimmerde plannen, maar ook door de financiële onderbouwing en de onvoorwaardelijke steun van de Braziliaanse overheid. ‘Rio’ presenteerde een budget van 2,82 miljard dollar met een volledige garantstelling van de overheid. Bovendien verwacht Brazilië dat de Spelen een impuls voor sociale verbeteringen zullen zijn.

Grote verliezer van de verkiezing was Chicago. De Amerikaanse stad was de eerste afvaller. Een schok voor de Amerikanen, die vooraf als de belangrijkste belager van Rio werden gezien. De vroegtijdige uitschakeling betekent gezichtsverlies voor president Obama, die speciaal naar Kopenhagen was gekomen om de kandidatuur van zijn voormalige woonplaats te ondersteunen. Het lijkt erop dat de aanwezigheid van de Obama’s contraproductief voor Chicago heeft gewerkt. De IOC-leden voelden er schijnbaar niets voor zich naar de wensen van de machtigste man ter wereld schikken. Verrassend, omdat algemeen werd aangenomen dat Obama met zijn komst Chicago juist het laatste zetje naar de zege zou geven.

Het is aannemelijk te veronderstellen dat de anti-Amerikaanse sentimenten onder IOC-leden het hebben gewonnen van de Obama-overval. Het is bekend dat er binnen het IOC veel onvrede is over de grote afdracht aan het nationaal olympisch comité van de Verenigde Staten (USOC). Eens in de vier jaar keert het IOC een bedrag van rond de 400 miljoen dollar aan USOC uit, omdat ooit is afgesproken dat de Amerikanen schadeloos worden gesteld voor het vele geld dat het IOC aan de Amerikaanse markt onttrekt. De meeste inkomsten uit tv-rechten komen uit de Verenigde Staten, terwijl minstens de helft van de hoofdsponsors uit Amerikaanse bedrijven bestaat.

Ondanks sterke aandrang van het IOC wil USOC vooralsnog niets weten van aanpassing van de afspraken. Het IOC vindt het billijk dat de Amerikanen minder dan 400 miljoen krijgen uitgekeerd, omdat veel inkomsten intussen elders worden gegenereerd en alle andere landen bij elkaar ‘slechts’ 162 miljoen dollar krijgen uitgekeerd. Maar USOC toont zich tot op heden totaal niet inschikkelijk. Het kan zijn dat ze daarvoor met de vroegtijdige eliminatie van Chicago zijn gestraft.

Een andere theorie is de onbekendheid van IOC-leden met de nieuwe voorzitter van USOC. Weinigen kenden Larry Probst, die nog maar een jaar in functie is. Daardoor sorteerde zijn toespraak tijdens de presentatie weinig effect. IOC-leden willen nu eenmaal vertrouwd zijn met de leider van het grootste nationale olympisch comité, de organisatie waarvan het IOC de grootste donateur is.