Mao's kleinkinderen gaan gebukt onder stress

Eén kleinzoon van Mao wordt generaal-majoor, een ander maakt schoon. De kleinkinderen vinden de familieband maar zwaar.

Mao Xinyu (39) oogt als een even grote liefhebber van vet varkensvlees, gebakken vis en rode pepers als zijn grootvader en verkeert allerminst in de conditie die van een militair verwacht mag worden.

Toch wordt de corpulente Mao Xinyu, de enige enig kleinzoon van de stichter van de Volksrepubliek China, binnenkort gepromoveerd tot generaal-majoor. En wat blijkt? Hij bestudeert niet alleen de politieke ideeën van opa, maar nam diens eetgewoontes over.

Doorgaans wordt in China uiterst geheimzinnig gedaan over de familie van de allerhoogste leiders. Het is bijvoorbeeld een staatsgeheim dat de dochter van president Hu Jintao getrouwd is met een miljonair.

Maar de Chinese staatsmedia verrasten woensdag, daags voor de zestigste jaardag van communistisch China lezers, kijkers en internetters met een officiële bevestiging van de nieuwe wending in de loopbaan van kleinzoon Mao. Hij wordt volgende jaar de jongste generaal in de Chinese strijdkrachten en zat daarom donderdag op het Tiananmenplein op de eretribune toen de grootste parade ooit voorbij marcheerde. Hij zat niet ver van het portret van zijn grootvader boven de Poort van de Hemelse Vrede.

Vanzelfsprekend werd op het Chinese internet meteen de spot gedreven met de promotie van de enige zoon van Mao Anqing, de tweede zoon van de Grote Roerganger. Is dat nou een rolmodel voor de jeugd, wilde een weblogger weten. Heeft hij ooit een stormbaan van dichtbij gezien? Maar hij werd ook meteen verdedigd als een aardige kerel en beslist geen „rode prins”, zoals de geprivilegieerde kinderen en kleinkinderen van de oude revolutionairen worden genoemd. Wel blijkt generaal in spe Mao twee kinderen te hebben, een flagrante afwijking van de eenkindpolitiek.

Mao Xinyu is tamelijk toegankelijk. Hij blijkt te werken op de Chinese variant van de Nederlandse KMA, waar hij onderdirecteur is van de afdeling oorlogstheorie en strategische studies. Hij houdt erg van moderne poëzie, bestudeert de gebundelde Gedachten van zijn grootvader en vindt het leven als kleinzoon van China’s stichter „behoorlijk stressvol’’.

Iedereen wil hem aanraken, de hand drukken of even met hem praten over zijn grootvader, die hij nooit heeft ontmoet. Mao Xinyu werd in 1970 geboren. Voorzitter Mao stierf in 1976. Misschien moet de oorzaak van het gebrek aan contact gezocht worden in het feit dat de oude Mao Xinyu’s grootmoeder al vroeg in de steek had gelaten. De Grote Roerganger was het tegendeel van een familieman en liet zich graag omringen met jonge meiden.

Tijdens de zestigste verjaardag van de Volksrepubliek is Xinyu niet de enige van Mao’s directe familie die in de belangstelling staat. Vier van zijn tien kinderen bij drie echtgenotes leven nog en geven af en toe interviews met voorspelbare inhoud.

Maar het zijn vooral de zeven kleinkinderen die de aandacht trekken. Naast Mao Xinyu heeft nog een kleinzoon van Mao carrière gemaakt in het leger, om over te stappen naar een bedrijf dat communistische parafernalia zoals Mao-beeldjes maakt. Een andere kleinzoon werkt als schoonmaker in een Pekings hotel en wil niets met zijn familie te maken hebben.

Van twee van Mao’s kleindochters is bekend dat zij, zodra dat mogelijk was, naar de Verenigde Staten verhuisden om daar te ontsnappen aan de aandacht en te studeren aan de Universiteit van Pennsylvania. Zij zijn inmiddels weer terug in China.

Een van hen, Kong Dong Mei, zei vorige week in een van de glossy magazines dat haar tijd in de VS een van de gelukkigste periodes in haar jeugd was, omdat zij was ontsnapt aan „de druk, de vragen en het verdriet van haar grootmoeder” die door Mao aan de lopende band werd bedrogen.

Eén onderwerp is bij de kleinkinderen-Mao taboe als zij ter gelegenheid van het grote jubileum worden geïnterviewd. Dat zijn de fouten van de Grote Roerganger. In de meeste gesprekken houden zij zich keurig aan het script, waarin geen plaats is voor kritisch terugblikken. Zonder Mao Zedong zou het huidige geïndustrialiseerde China niet hebben bestaan, zei toekomstig generaal Mao Xinyu dinsdag keurig.

En dat was ook de ideologische boodschap van het militaire en culturele spektakel op het Tiananmenplein waaraan 200.000 marcherende soldaten, vlaggende kinderen, ballerina’s en boeren deelnamen. Met na vele jaren weer een echte Mao – de naam komt veel voor in China – op de eretribune.