De schoonheid van een vers stuk stad

Schilderachtig Amsterdam is veel groter dan het oude centrum. Ook verkeerstunnels, metrostations, bouwterreinen en bedrijvenparken hebben hun mooie kanten – als je ze maar zien wilt. En schilderen. In de jaren negentig begonnen Arie Schippers en de After Nature-groep daarmee en vandaag de dag zijn er nogal wat schilders die de jonge traditie voortzetten. Gineke Zikken is er zo een. Niet dat zij nooit een gracht schildert, of een boot in de Amstel, maar ze heeft een duidelijke voorkeur voor de Zuidas.

Zachtroze bedrijfsgebouwen en groen met paarse bouwketen staan daar te gloeien in het zonlicht. Die kleurvlakken zijn goed voor de abstracte kant van een figuratief schilderij, net als bijvoorbeeld het strepenpatroon van beton en glas in kantoorflats. Zikken houdt van die pastelkleuren en dat heldere licht, van die strakke vlakken en spiegelende ramen. Dat is aan haar schilderijen af te zien, en daarmee overtuigt ze de bezoeker van Galerie Artacasa dezer dagen van de schilderachtigheid van vers Amsterdam.

Ze schildert altijd met een paletmes, wat voor de vlakken en banen prima werkt, maar minder goed uitpakt in de details. Boompjes, auto’s en figuren vallen uit de toon. Ze doen meteen aan de artists impressions van architectenbureaus denken. Zikkens beste Zuidas-schilderijen zijn dan ook de ongestoffeerde.

Door de eenvoud en strakheid is haar werk wat decoratiever dan dat van de tien schilders die onder de titel Locatie Amsterdam hun stadsgezichten tentoonstellen bij Galerie Petit. Zij zijn vertellers, zij willen in verf getuigen van veel verschillende indrukken en belevenissen. Waar Zikken naar foto’s schildert en vooral met de vlakverdeling bezig is, daar werken zij overal ter plekke en denken dan minder aan kunst. Maar net als Zikken kijken ze voorbij de traditioneel pittoreske motieven. Ze schilderen bezoekers van het reptielenhuis in Artis, glimmende auto’s in de Gouden Bocht, de Piet Heintunnel, de bouwput bij het Centraal Station en rokende schoorstenen aan de overkant van het IJ. Alex Verduyn den Boer geeft de loodsen van autohandelaren op Zeeburg zo weer dat ze een filmische schoonheid krijgen.

Wie met deze kunstenaars mee naar Amsterdam kijkt, beseft maar weer eens dat schilderachtigheid door schilders wordt gedefinieerd. Telkens opnieuw.

Gijsbert van der Wal

Gineke Zikken. T/m 14 okt. Artacasa, Kerkstraat 411, A’dam. Locatie Amsterdam. T/m 21 okt. Galerie Petit, Nieuwezijds Voorburgwal 270, Amsterdam.