'Rio is een keuze voor Zuid-Amerika'

Reikhalzend kijkt de wereld vandaag uit naar de keuze van het IOC. Worden de Spelen in 2016 in Rio de Janeiro gehouden? Of kwam Barack Obama net op tijd voor Chicago?

Mike Lee Foto AFP het hoofd communicatie van het kandidaatscomité van Rio de Janeiro President and chairman of London 2012, Sebastian Coe (L), and London 2012 communications officer Mike Lee escort bid-ambassador Amber Charles (C) following the announcement that London won the right to host the 2012 Summer Olympic Games, at the 117th IOC Session at the Raffles City Convention Centre in Singapore, 06 July 2005. London won the right to host the 2012 Olympics in a vote by the IOC pipping arch-rivals Paris in a dramatic finale. AFP PHOTO/SAEED KHAN AFP

De rust is voor later. Nu is Mike Lee druk, zéér druk. Daags voor de verkiezing van de stad voor de Olympische Spelen van 2016 loopt de spanning bij het hoofd communicatie van het kandidaatscomité van Rio de Janeiro merkbaar op. Vandaag leidt hij eerst de persconferentie van president Lula da Silva en later de briefing van het kandidaatscomité. En tussendoor willen velen de Brit spreken. Zijn werk als spindoctor is in een beslissende fase gekomen.

Als Rio de Janeiro vandaag de voorkeur krijgt boven Chicago, Madrid en Tokio, zal het succes voor een belangrijk deel afstralen op Londenaar Lee. Hij was tot vier jaar geleden een van de strategen achter de succesvolle campagne van Londen voor de Spelen van 2012 en werd nadien ingehuurd door het kandidaatscomité van Rio. Een pragmatische, maar vooral handige zet van de Brazilianen.

Lee, die aan de Oxford Universiteit politicologie, filosofie en economie studeerde, kon ‘Rio’ een aardig curriculum vitae overleggen. Voor hij zich verbond aan ‘Londen 2012’ heeft hij campagne gevoerd voor de Britse Labourpartij, was hij in de voetbalsport perschef van de Engelse Premier League en hoofd communicatie van de Europese voetbalbond UEFA.

Opvallend is dat van het Londense succesteam voor Lee geen plaats was in het organisatiecomité onder leiding van oud-atleet Sebastian Coe. Het verhaal gaat dat Lee door Coe niet gewenst was, omdat hij tegen de afspraken in zich tijdens de campagne negatief had uitgelaten over de concurrenten. Nadien heeft Lee zich als zelfstandig consultant gevestigd en is hij twaalf maanden geleden ingehuurd door ‘Rio 2016’.

Als president Lula tijdens de persconferentie Rio de Janeiro gloedvol aanprijst, blijkt waar Lee de accenten heeft gelegd. Lula onderstreept de economische groei van het land, looft de stabiliteit van de banken – „wij hebben het beste financiële systeem ter wereld” – maar wijst vooral op de kans die het IOC heeft om de arme bevolking van Brazilië uitzicht op een betere toekomst te geven. „Wij hebben vanaf 2003 onze blik op de wereld verruimd. Brazilië richt zich economisch niet meer alleen op de Amerikaanse en Europese markt, maar ook op Azië en Afrika. Wij willen het leven van de armen in de krottenwijken verbeteren en daarbij kunnen de Olympische Spelen een enorme steun zijn. Het wordt tijd dat de Spelen niet meer automatisch aan een rijk land worden toegewezen. Als het IOC Rio de Janeiro aanwijst, is het niet alleen een keus voor de stad, maar ook voor Brazilië en vooral voor Zuid-Amerika. Rio is geen tweederangs kandidaat.”

Lee’s boodschap is duidelijk: Brazilië is geen derdewereldland meer en daar hoort een volwassen, zelfverzekerde houding bij. „Je moet je onderscheiden met een thema”, zegt Lee. „Londen moest strijden met Parijs en Madrid, alle min of meer gelijkwaardige Europese steden, die voor IOC-leden tegen elkaar inwisselbaar waren. We hebben destijds het accent gelegd op de jeugd, de toekomst van de Olympische Spelen. En dat heeft geholpen. In Rio gaat het om de toekomst van de vele armen en de economische perspectieven.”

Wat Lee verder heeft geleerd van ‘Londen’ is het belang van een goede samenwerking met de regeringsleider. Waar hij in eigen land de toenmalige premier Tony Blair intensief bij de plannen betrok, weet Rio de Janeiro zich gesteund door Lula. „En de president doet dat niet voor de vorm”, bezweert Lee. „Nee, hij bemoeit zich intensief met onze campagne; hij is zeer betrokken.” Waaraan hij smalend toevoegt: „En dat kan niet gezegd worden van Barack Obama, die pas deze week zijn komst naar Kopenhagen aankondigde.”

Mogelijk omdat Coe hem een les geleerd heeft, legt Lee in de Rio-campagne de nadruk op de positieve aspecten. En dan vooral op de uitstraling van Rio de Janeiro als een bruisende stad met prachtige stranden en een swingende bevolking. Dat de veiligheid een belangrijk thema is, houdt hij liever buiten de discussie. En als dat minpuntje wordt aangestipt, is het bij de verdediging zaak er zo snel mogelijk een positieve draai aan te geven. Niet de onveiligheid is het thema, maar de pogingen dat probleem te tackelen. Dus wordt de nadruk gelegd op de programma’s die worden ontwikkeld om de criminaliteit te verminderen en vooral gewezen op de positieve bijdrage die het IOC daaraan met de keus voor Rio kan leveren.

In de terminologie van Lee gaat het om de emotionele kwaliteit van de kandidatuur. „Brazilië heeft toch niet voor niets het WK voetbal in 2014 toegewezen gekregen?Dat wijst op vertrouwen in het organisatievermogen bij de wereldvoetbalbond FIFA. En de Pan-Amerikaanse Spelen zijn in 2007 toch goed verlopen? Dát moet onderstreept worden.”