Geneefs overleg met Iran heet constructief

Zowel Iran als de Verenigde Staten hebben de onderhandelingen in Genève over het omstreden Iraanse nucleaire programma gisteren aangemerkt als een „constructief begin”. Met name aan westerse zijde was na afloop de toon aanmerkelijk positiever dan vorige week, toen de VS en hun bondgenoten dreigden met „ontwrichtende” sancties als Iran geen gehoor gaf aan de eis van de VN-Veiligheidsraad om het verrijken van uranium te bevriezen. Noch dreigement, noch eis werd gisteren voorzover bekend herhaald. Veel landen vermoeden dat de Iraanse verrijkingsactiviteiten in dienst staan van een geheim kernwapenprogramma. Iran ontkent dat.

De besprekingen tussen Iran en de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad plus Duitsland ( P5+1) worden later deze maand voortgezet. In de marge had ook een bilaterale ontmoeting plaats tussen de Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken William Burns en de Iraanse onderhandelaar, Saeed Jalili.

Jalili herhaalde in Genève de toezegging dat inspecteurs van het Internationaal Atoomenergie Agentschap de verrijkingsfabriek bij Qom mogen inspecteren waarvan Teheran vorige week de bouw aanmeldde. De chef van het IAEA, Mohamed ElBaradei, vertrekt zelf dit weekeinde nog op uitnodiging van Iran naar Teheran.

Daarnaast kwamen Iran en de P5+1 volgens westerse onderhandelaars in principe overeen een deel van het laagverrijkt Iraans uranium naar Rusland te vervoeren waar het, met Franse medewerking, verder wordt verrijkt voor de onderzoeksreactor in Teheran. In deze oude reactor worden isotopen geproduceerd voor medisch gebruik. Volgens analisten erkent Iran daarmee het beginsel dat verrijking ook buiten het land kan plaatshebben. Tegelijk kan Teheran zo’n akkoord zien als stilzwijgende erkenning van zijn recht uranium te verrijken. Het gaat hier om een voorstel van het IAEA, dat daags voor de Geneefse ontmoeting door de Iraanse presidnet Ahmadinejad was omarmd.

De Amerikaanse president Barack Obama onderstreepte dat het „constructieve begin” moet worden gevolgd door „constructieve actie”. Hij eiste met name dat Iran binnen twee weken de IAEA-inspecteurs tot de verrijkingsfabriek-in-aanbouw toelaat. Obama herhaalde uitdrukkelijk dat Iran recht heeft op een vreedzaam nucleair programma, maar, zo zei hij, „met dat recht komen verantwoordelijkheden”. (Reuters, AP, AFP)