Eenzame nachten van een verlegen beveiliger

De verlegen Jara werkt als beveiliger in een supermarkt.

Hij raakt geobsedeerd door de nieuwe schoonmaakster en volgt haar via de camera’s.

„De verlegen mens sterft uit”, constateerde De Groene Amsterdammer vorige week met enig leedwezen. Iedereen wil tegenwoordig voortdurend zo pontificaal mogelijk van zich laten horen. Wie niet assertief genoeg is om mee te komen in het sociale verkeer, gaat op ‘verlegenheidscursus’ of slikt een pil om van zijn angst af te komen.

Ook in films komt de verlegen mens er doorgaans bekaaid van af. Wat er in een in zichzelf gekeerde binnenvetter omgaat, blijkt in veruit de meeste gevallen niet veel goeds te zijn. Personages die niet soepel in de omgang zijn, verdienen doorgaans het diepe wantrouwen van de kijker. Dat zou weleens een seriemoordenaar kunnen zijn, of iemand die op enig moment gruwelijk kan exploderen.

Gigante, de in Uruguay gemaakte debuutfilm van de Argentijnse regisseur Adrián Biniez, gaat over de grote, verlegen Jara (Horacio Camandulle). Hij heeft een baan als beveiliger in een supermarkt in Montevideo; daar zit hij in de avonduren moederziel alleen achter de monitor van het camerasysteem en hij moet vooral het eigen personeel van de supermarkt in de gaten houden. Overdag kijkt hij ook naar een scherm, in zijn woning staat voortdurend de televisie aan. Zijn enige bezoek bestaat uit een neefje, waar hij op moet passen, en dan staart hij alweer naar een beeldscherm: ze spelen samen vooral videospelletjes.

Dan ontdekt Jara een nieuwe schoonmaakster door het oog van de beveiligingscamera’s, Julia (Leonor Svarcas), en hij ontwikkelt een ware obsessie voor haar. Eerst volgt hij haar alleen via de camera’s, maar dan ook in zijn vrije tijd. Hij stapt met haar in de bus wanneer ze naar huis gaat, of loopt haar achterna als ze uitgaat.

Voor Jara, die geen contact met Julia durft te maken zijn de camera’s zowel zegen als vloek. Dankzij zijn positie achter het beeldscherm kan hij Julia van minuut tot minuut volgen, ook al durft hij haar niet aan te spreken. Maar de noodzaak om zijn verlegenheid te overwinnen en echt contact te maken, is ook navenant kleiner geworden. Daar valt een aardige metafoor in te zien voor allerlei hedendaagse vormen van elektronische communicatie en pseudocommunicatie.

Biniez speelt op een slimme en verrassende manier met het filmcliché, dat een introverte man vermoedelijk niet veel goeds in de zin heeft. Aan de ene kant gebruikt hij deze gemeenplaats, om aan scènes een subtiele dreiging te geven (ook met dank aan de heavy metal, waar Jara dol op is). Maar hij ondergraaft de conventies vooral, op een heel vrolijke en charmante manier. Zijn film oogt hyperrealistisch, maar is soms net een romantische komedie.

Gigante is geen film met een schreeuwend hoog ambitieniveau, maar maakt zijn bescheiden doelstellingen volledig waar. De beelden van de beveiligingscamera’s en die van de film zelf; de passages over Jara’s nachtleven op zijn werk en over zijn leven daarbuiten; zowel de kinderlijke dreiging als de even kinderlijke charme van de man; al die elementen zijn perfect op elkaar afgestemd en in balans.

Gigante Regie: Adrián Biniez. Met: Horacio Camandulle, Leonor Svarcas. In: 5 bioscopen. ****