PvdA wil kaf van het koren scheiden

PvdA-partijvoorzitter Ploumen wil dat topverdieners niet langer in aanmerking komen voor hoge functies.

PvdA’ers reageren verdeeld.

Binnen de PvdA bestaat weerstand tegen de uitspraak van partijvoorzitter Lilianne Ploumen over maximale salarissen voor PvdA-leden. Ploumen zei zaterdag in NRC Handelsblad dat leden die in de (semi)publieke sector meer verdienen dan de Balkenendenorm van 181.000 euro, niet meer in aanmerking zullen komen voor belangrijke politieke ambten als die van minister of burgemeester.

PvdA-leden, zei Ploumen, zullen niet voor dergelijke posities worden voorgedragen als ze „niet duidelijk de normen van soberheid en dienstbaarheid delen”. Ploumen: „Als je dat niet doet, is er geen plek voor je bij de PvdA.” Ploumen werkt aan een ‘erecode’ om regels rond beloningen voor leden vast te leggen.

Oud secretaris-generaal en PvdA-lid Sweder van Wijnbergen noemt de positie van Ploumen „een beetje overdreven”. Van Wijnbergen zegt matiging in de publieke sector te begrijpen: „Maar dit is een veel te starre norm. Je moet een beetje vrijheid inbouwen om als het nodig is de goede mensen te kunnen aantrekken.” Dat mensen die te veel hebben verdiend niet meer in aanmerking kunnen komen voor een politiek ambt, vindt Van Wijnbergen onbegrijpelijk. „Dit is een Berufsverbot, dat kan echt niet. Als je nou een strafblad hebt, dat is wat anders.”

Een schijnoplossing, zo noemt oud-staatssecretaris en econoom Rick Van der Ploeg vindt het voorstel van Ploumen. „Waarom zou bijvoorbeeld Ad Melkert die nu een internationale topbaan heeft, straks niet meer in aanmerking mogen komen voor een ministerschap? Er zitten heel veel mensen boven die norm. Toen ik hoogleraar in Nederland was, zat ik er ook boven. Maar het gaat om mensen die bij bijvoorbeeld woningbouwcorporaties 4 of 5 ton verdienen. Die zou je inderdaad niet meer moeten benoemen.”

Bram Peper noemt de stelling van Ploumen overspannen en paniekvoetbal, zo zegt hij in de Telegraaf. Maar er zijn ook PvdA’ers die de stellingname van de partijvoorzitter steunen. Oud-minister Jan Pronk, en concurrent van Ploumen bij de vorige verkiezingen om het voorzitterschap, noemt haar opstelling terecht. „Het aantal grootverdieners loopt de spuigaten uit. Mensen stemmen om die reden niet op de partij. Ik twijfel over de mensen die veel verdienen. Het argument dat zij vanwege hun talent zoveel betaald moeten krijgen, is absurd. Marktoverwegingen slaan helemaal nergens op. Dan moet je in de private sector gaan werken.”

Kamerlid Hans Spekman zal Ploumen „aan alle kanten steunen”. De gedachte dat de PvdA daardoor goede krachten zou verliezen, verwerpt hij. „Kaf van het koren scheiden kan nooit kwaad.” Ook Kamerlid Pierre Heijnen steunt Ploumen. „Mensen moeten van onbesproken gedrag zijn.” Heijnen verwacht overigens niet dat leden uit de partij zullen worden gezet. „Ik geloof niet dat we nu gaan royeren.” Volgens Heijnen is het niet verstandig om mensen te beschuldigen die in een ander tijdperk salarisafspraken hebben gemaakt. „Maar zij moeten wel voorop lopen in het normaler maken van die salarissen.”

NRC Handelsblad onderzocht de salarissen van, onder anderen, enkele prominente PvdA-leden die werkzaam zijn bij (semi)publieke instellingen. Enkele van de onderzochte mensen bleek ontstemd over de gedachte dat hun partijlidmaatschap afhankelijk zou zijn van hun salaris.

„Ik hoor het wel als ik afscheid moet nemen van de partij, maar dat lijkt me onzin”, zei Hans Simons (PvdA), oud-staatssecretaris en ex-ziekenhuisdirecteur. „Er is geen enkele reden de Balkenendenorm politiek te vertalen. Het is wel een zinnige discussie over wat redelijk is. Drie ton voor een ziekenhuisdirecteur is belachelijk, maar over 15 of 20 duizend meer dan de norm moeten we niet zeuren.”

Ziekenhuisdirecteur Dirk Jan Verbeek (PvdA) zit boven de norm. „Of ik er consequenties aan verbind? Nee, natuurlijk niet. De PvdA zou er goed aan doen wat meer trots te zijn op haar leden die nog omvangrijke en lastige functies willen vervullen in het hybride gebied tussen het publieke en het private domein.”

Partijleider Bos laat via een woordvoerder weten dat het goed is dat Ploumen aan een erecode werkt, en dat het debat in de partij wordt gevoerd.

Lees ook ‘Solidair met de veelverdiene!’ van Jan Blokker, pagina 18. Voor de lijst met topverdieners: nrc.nl/binnenland.