Idealist uit een conservatief nest

De aanstaande premier van Japan brak in de jaren negentig met zijn conservatieve achtergrond.

Yukio Hatoyama (62) komt uit een welvarend geslacht van politici en industriëlen. Vaak worden de Hatoyama’s de ‘Kennedy’s van Japan’ genoemd. Gezien zijn achtergrond had hij eigenlijk leider van de Liberaal Democratische Partij (LDP) moeten zijn, de partij die juist door zijn familie mede is opgericht en grootgemaakt. Het markeert de tegenstrijdige ontwikkelingen in zijn leven dat hij hoogstpersoonlijk de LDP een historische nederlaag heeft toegebracht.

Zijn vader was minister van Buitenlandse Zaken. Zijn grootvader was de eerste premier van de LDP, na de oprichting in 1955. Hatoyama’s broer Kunio was tot voor kort minister onder Taro Aso.

Yukio Hatoyama, die door zijn priemende ogen de bijnaam marsmannetje heeft gekregen, stapte zelf in 1993 uit de LDP uit onvrede over allerlei corruptieschandalen. Hij richtte de hervormingsgezinde partij Sakigake (Pionier) op. Hij vormde een coalitie met andere partijen waarmee hij de LDP in 1993 gedurende elf maanden uit de regering hield.

In 1998 stond hij aan de basis van de Democratische Partij van Japan (DPJ), een samenraapsel van LDP-rebellen, sociaal-democraten en conservatieven. Hij werd gekozen tot partijleider. Maar in de drie jaar dat hij de DPJ leidde, kon Yukio niet overtuigen. Hatoyama werd besluiteloosheid verweten. Hij is stijfjes, kan moeilijk improviseren en is breedsprakig.

Hatoyama studeerde technische wetenschappen aan de Universiteit van Tokio en behaalde een doctorsgraad aan de Stanford Universiteit in Californië. Daar ontmoette hij Miyuki (66) die zijn vrouw zou worden en met wie hij een zoon heeft, Kiichiro (33).

Misschien wel het meest kenmerkend voor Hatoyama is zijn idealisme. Tijdens de campagne legde hij het accent op yuai, broederschap, dat in de samenleving moet zorgen voor het evenwicht tussen gelijkheid en vrijheid.

Kenners noemen Yukio eerlijk. Door zijn rijkdom – een van zijn voorvaderen richtte bandenfirma Bridgestone op – zou hij onafhankelijk in het politieke leven staan en niet a priori op macht uit zijn.