Corporaties richten zich op koopwoning

Woningcorporaties willen meer koopwoningen en minder huurwoningen bouwen, ondanks de stijgende vraag naar huurhuizen. Hierdoor kunnen huishoudens met lagere inkomens de komende jaren moeilijker aan een woning komen.

Dat concludeert de financieel toezichthouder op de woningcorporaties, het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV), in een nog te publiceren rapport over de voorgenomen investeringen van corporaties voor de komende vier jaar. De woningcorporaties lijken zo steeds verder weg te drijven van hun belangrijkste taak: het aanbieden van sociale woningbouw.

Het rapport constateert verder dat de financiële positie van de corporaties verslechtert. De huurinkomsten blijven achter bij de alsmaar stijgende bouwkosten, onderhouds- en beheerslasten. De huuropbrengsten worden ook lager doordat grote aantallen oude woningen worden gesloopt.

De bouw van het aantal sociale huurwoningen neemt de komende jaren af met 11 procent in vergelijking met de prognose van vorig jaar, die de periode 2008-2012 besloeg. De druk op de huurmarkt zal daardoor toenemen, verwacht het CFV, zeker omdat door de economische crisis minder mensen in staat zijn een huis te kopen.

De bouw van koopwoningen neemt veel minder af (5 procent). Een steeds groter deel van die koophuizen valt in de categorie ‘duur’. Het rapport noemt deze ontwikkelingen „opmerkelijk”. „Hiermee geven corporaties aan relatief veel mogelijkheden te zien in de risicovolle koopmarkt, terwijl de afzet van koopwoningen recent stagneerde.”

Volgens directeur Jan van der Moolen van het CFV kijken corporaties te weinig naar de woningbehoefte en bouwen ze te veel op de automatische piloot. De bouwprognoses moesten 1 februari van dit jaar worden ingeleverd. „Toen was de crisis al een aantal maanden aan de gang. Maar dat zie je niet terug in de cijfers.” Wel speelt een rol dat veel bouwprojecten al jaren geleden zijn afgesproken en nu pas worden uitgevoerd.

In het rapport staat verder dat er minder geld wordt geïnvesteerd in wonen en meer in vastgoed. De afgelopen maanden kwamen veel corporaties negatief in de publiciteit omdat ze miljoenenverliezen leden, zoals Woonbron met het stoomschip Rotterdam. Het gaat vooral om vastgoedprojecten in de veertig zogeheten Vogelaarwijken.

Van der Moolen: „Functiemenging is daar een belangrijk thema. Vaak is er geen ontwikkelaar te vinden die het aandurft, dus doet de corporatie het zelf maar. Beleidsmatig misschien goed, maar financieel kan je er je vraagtekens bij zetten. Corporaties stappen er wel erg makkelijk in. Ze lopen veel risico’s.”

Minister Van der Laan (Wonen, Wijken, PvdA) presenteerde in juni een nieuw toezichtstelsel op corporaties, waarin onder meer zwaardere eisen aan projecten met commerciële elementen zijn opgenomen. Het wetsvoorstel hiervoor wordt dit najaar behandeld door de Tweede Kamer.