'4, 3, 2, 1 ... en dan vallen ze politie aan'

Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam wil strenger én eerder optreden tegen hooligans, zegt hij een week na de Hoekse rellen. Alleen repressie werkt niet.

De voetbalwedstrijd die Feyenoord gisteren in Rotterdam tegen FC Twente speelde was geen risicowedstrijd, maar werd dat wel. Het was het weekeinde na de rellen in Hoek van Holland. Burgemeester Ahmed Aboutaleb (PvdA) zat naast zijn korpschef en de hoofdofficier van justitie op de eretribune. Ze wilden „een signaal” afgeven, zegt Aboutaleb na afloop in de Kuip. In en om het stadion werden 270 agenten ingezet, inclusief mobiele eenheid (ME).

Waar was de ME vorig weekeinde?

„De risicoanalyse die de politie van het strandfeest had gemaakt, gaf niet aan dat we de ME moesten inzetten. Tijdens hetzelfde feest vorig jaar was het niet nodig. Ook bij een soortgelijk feest begin deze maand bleek de ME overbodig. Je hoeft niet bij elk evenement een blik agenten open te trekken. Als je dat doet, kun je als stad misschien maar tien à vijftien evenementen per jaar organiseren.”

Gratis feesten blijken in Rotterdam met grote regelmaat te ontsporen.

„Tal van evenementen zijn deze zomer probleemloos verlopen. Maar je ziet wel een verschuiving, ja. We hebben te maken met een nieuwe generatie hooligans; ik noem het de tweede generatie. De eerste is begaan met de eigen voetbalclub, waarvoor ze door het vuur gaan. Deze tweede generatie komt af op openbare evenementen. Soms zijn ze verbonden aan een voetbalclub. Ze zijn jong, wonen doorgaans nog thuis, ze hebben soms zelfs kinderen. Ze zijn bewust uit op rotzooi met de politie. Ze opereren in groepjes en er is sprake van een zekere hiërarchie. In Hoek van Holland, begreep ik van dienders, werd afgeteld: ‘vier, drie, twee, één’ en vervolgens werd de aanval geopend op de politie. Een soort commandostructuur. Het betrof enkele honderden lieden. Ze zien een kameraad gewond op de grond liggen en lopen nietsontziend over hem heen om de politie te grazen te nemen, want dat hebben ze samen zo afgesproken. Dat is een fenomeen, waarmee zelfs de politie nog nooit in deze vorm heeft kennisgemaakt.”

Met wat, met agressieve reljongens?

„Mijn conclusie is dat hier sprake is van rellen met een criminele inslag. Alles wijst erop dat hier lieden bewust van huis gaan om de openbare orde te verstoren. Willens en wetens zoeken ze de confrontatie met de politie. Ik noem ze: criminele cellen.”

Hoe gaat u ze nu aanpakken?

„Repressie alleen werkt niet. En ook de nieuwe Voetbalwet die nu ter goedkeuring bij de Eerste Kamer ligt, is niet toereikend. Ik wil een stap verder gaan, want in Hoek van Holland is een grens gepasseerd. Dit is onacceptabel, en zal met wortel en tak moeten worden uitgeroeid. Onder de huidige terrorismewetgeving zijn we bijvoorbeeld in staat mensen op te pakken en te straffen die in een huiskamer het een en ander voorbereiden. Bij lieden zoals die in Hoek van Holland zou ik een soortgelijke aanpak willen. Ze manifesteren zich op internetforums en Hyves, ze chatten, bellen en sms’en elkaar. Als we nu op een site lezen dat ze elkaar ergens willen treffen, kunnen we niet optreden. Ik wil juridische instrumenten om deze lieden voortijdig in de kraag te vatten. Net als onder de ‘terreurwet’, zou ook in de ‘voetbalwet’ samenscholing met een bepaald doel strafbaar gesteld moeten worden.”

Wint de politie dan de strijd?

„De politie kan dit niet alleen. Als deze jonge kids – zeventien, achttien jaar – nog thuis wonen, wil ik daarom ook de vraag stellen: wat is de rol van het gezin? En wat is de rol van het onderwijs? Hebben we als maatschappij nog corrigerende mechanismen? Deze discussies voeren we wel als het gaat om allochtone jongeren. Over deze nieuwe groep hooligans hebben we tot op heden nog maar weinig gesproken.”

Wat doet u tot die tijd?

„Tot die tijd moeten we er scherper bovenop zitten, zoals we vandaag bijvoorbeeld hebben gedaan. We hebben alle evenementen die de komende tijd in Rotterdam plaatsvinden nog eens doorgenomen en schatten de risico’s opnieuw in. Ik hoop dat ‘Hoek van Holland’ een keerpunt is.”

Heeft u de gewonden bezocht?

„Nee, dat heb ik niet gedaan. Niet ieder slachtoffer is van goede zin geweest, dus je moet weten wie je bezoekt. De overleden jongen had een seizoenskaart voor Feyenoord. Wat zijn rol was, moet nog onderzocht worden. Zijn familie bezoek ik binnenkort.”

Eerdere artikelen over Hoek van Holland op nrc.nl/binnenland