Fins vrouwenvoetbal in de lift

Vrouwenvoetbal in Finland maakt glorieuze tijden door sinds het nationale elftal in 2005 de halve finales bij het EK haalde. Spits Laura Österberg wordt nu al met Jari Litmanen vergeleken.

Een paar schoolmeisjes verdringen zich rond een filmpje in het sportmuseum in Helsinki. Bijna iedere actie van het Finse vrouwenelftal tijdens het Europees kampioenschap van 2005 in Engeland wordt met ‘ooh’s’ en ‘aah’s’ begroet. De tentoonstelling ‘The story of Finnish Women’s football team’ trok sinds de opening in mei ruim 8.000 bezoekers, vertelt conservator Kaisa Laitinen. „Bijna de helft van het totaal aantal bezoekers dat jaarlijks ons museum aandoet.”

Sinds Finland vier jaar geleden als debutant de halve finales bij het EK bereikte – waarin het verloor van de latere kampioen Duitsland – maakt het vrouwenvoetbal in het Scandinavische land glorieuze tijden door. Anno 2009 zijn er ruim 25.000 vrouwen bij de Finse voetbalbond aangesloten, eenvijfde van het totale aantal geregistreerden. En dat aantal zal gestaag oplopen nu Finland zich woensdag in eigen land voor de kwartfinales van het EK plaatste.

De Finse kranten kwamen na de 2-1 overwinning op Nederland superlatieven tekort om het optreden van ‘hun’ voetbalsters te beschrijven. „De speelsters hebben hun kansen gegrepen, genieten van het toernooi en belonen de toeschouwers”, schreef de hoofdstedelijke krant Iltalehti. „Er is geen reclamecampagne voor nodig om donderdag het stadion in Turku vol te krijgen voor de kwartfinale.” Hufvudstadsbladet prees niet alleen uitblinker Laura Österberg Kalmari (twee doelpunten) maar ook routinier Petra Vaelma, die haar van een splijtende pass had voorzien.

Voor de gemiddelde voetbalfan komen hun namen waarschijnlijk uit de lucht vallen. Maar in werkelijkheid zijn zij op het EK van 2005 ontdekt, zegt Hanna Vehviläenen, die afstudeerde op een onderzoek naar de geschiedenis van het vrouwenvoetbal in Finland. Anne Mäkinen, de 33-jarige captain die speciaal voor dit EK in het team terugkwam, was volgens Vehviläenen in één klap een nationale beroemdheid. „Hetzelfde geldt voor Laura Österberg Kalmari. Veel Finse meisjes hebben zich na het EK bij een voetbalclub aangemeld – wat voor een reservoir aan nieuw talent heeft gezorgd.”

Net als in Zweden, Denemarken en Noorwegen heeft het vrouwenvoetbal in Finland een lange geschiedenis. Het eerste Finse kampioenschap werd in 1971 gespeeld, twee jaar later volgde de eerste wedstrijd van het nationale team. Maar waar de Scandinavische buurlanden een snelle ontwikkeling doormaakten – de drie staan allemaal in de mondiale toptien en wonnen internationale prijzen – bleef Finland hangen in de middenmoot. Op de vraag hoe dat komt, haalt Vehviläenen haar schouders op. „Misschien heeft het met onze ingetogen volksaard te maken. Met name de instelling van Finse voetbalsters vormde lange tijd een probleem. Ze moesten echt leren van zich af te bijten.”

Van die voormalige zwakte is weinig meer te merken, getuige de eerste optredens van de ploeg. Want net als in de eerste wedstrijd tegen Denemarken, viel woensdag tegen Nederland op hoe gedreven de Finse speelsters zijn. Waar de vrouwen van Vera Pauw het hoofd lieten hangen bij een 2-1 achterstand, vielen hun Finse collega’s op door hun onverzettelijkheid. „De meiden geloven in hun eigen spel”, legde coach Michael Käld na afloop van het duel uit. „Daardoor hebben ze geen haast om de bal in het doel te krijgen.”

De meeste leden van de Finse selectie spelen in het buitenland: tien voetballen in Zweden, zes in Noorwegen en één in Duitsland. De overige vijf staan onder contract bij Finse topclubs als HJK Helsinki en FC Honka. Maar naarmate de Finse eredivisie zich meer ontwikkelt, komen die verhoudingen anders te liggen, voorspelt onderzoeker Vehviläenen. „En waarschijnlijk wordt het voor buitenlandse speelsters ook aantrekkelijker om naar Finland over te stappen. Met een goede prestatie op het EK komt dat soort ontwikkelingen in een stroomversnelling.”

Waar het Finse mannenelftal nooit de eindronde van een EK of WK wist te bereiken, vertegenwoordigen de vrouwen voor de tweede maal hun land op een EK. In de hoofden van de voetbalverslaggevers voltrok zich gaandeweg het kampioenschap een gelijkschakeling, getuige alle aandacht voor het feit dat topscorer Österberg Kalmari tegen Nederland haar 32ste doelpunt had gemaakt, twee meer dan Jari Litmanen. „Statistieken zijn niet belangrijk”, was het nuchtere commentaar van de 30-jarige spits. „Voor mij telt alleen dat wij winnen.”

Nederland speelt vanmiddag tegen Denemarken, kijk voor de resultaten en het speelschema op uefa.com