Van Satan is de lol nu wel af

Met zijn kruising tussen country en rock treedt Hank III in de voetsporen van zijn grootvader en vader. Acteur Frank Lammers maakt nu een voorstelling over drie generaties Hank Williams.

Gevraagd naar zijn toekomstplannen, haalt Hank Williams III zijn schouders op en zegt: „Ik weet niet hoe het gaat, ik ben om te beginnen blij dat ik er nog ben, en dat ik muziek kan maken.” Die gelatenheid zal het resultaat zijn van 36 jaar woede, ruzie, verslavingen, scheidingen, rechtszaken en religieuze vertwijfeling. Hank III (1972), kleinzoon van countrylegende Hank Williams en zoon van countryzanger Hank Williams Jr., erfde van zijn vader en grootvader zowel het muzikale talent als de neiging tot zelfdestructie.

De kleinzoon – lang, tanig, met heldere ogen in een smal gezicht – lijkt op zijn opa. Met het verschil dat Hank III van pols tot schouder is getatoeëerd en zich kleedt als een Hells Angel. Dat hij nu pas voor het eerst in Nederland is, is het gevolg van vliegangst. Maar nu zit hij dan toch in zijn tourbus, op het terrein van het Lowlandsfestival, waar hij een paar uur eerder een concert gaf. Het was een ongewoon soort optreden. De eerst helft bestond uit authentiek gespeelde hillbillly, gezongen door Hank met cowboyhoed. Vervolgens verdwenen een voor een de banjospeler, violist en pedalsteel-gitarist van het podium, en de nummers werden agressiever. Een nieuwe drummer kwam adembenemend snelle drumpartijen spelen, Hank zette zijn hoed af, en door de lage doodsreutel van een tweede zanger ontwikkelde de speelstijl zich tot onversneden speedmetal. Het was als een muzikale verbeelding van Hanks leven: geboren uit country, en vervolgens bekeerd tot hardrock.

Tot 1996 was Hank III drummer in de metalband Superjoint Ritual. Maar sinds hij door de rechter werd gedwongen om 60.000 dollar aan achterstallige alimentatie te betalen, zingt Hank countryliedjes. Niet alleen omdat het countrypubliek de kleinzoon van de legende graag ziet spelen, maar ook omdat Hank III zelf zijn voorgangers wil eren, begon hij songs te zingen van ‘country-outlaws’ als Johnny Cash en Waylon Jennings.

Langzamerhand kwamen rocknummers als Punch Fight Fuck en H8 Line weer terug in zijn repertoire. Die combinatie van rock en country is in Amerika beladen, zegt Hank. „Countryclubs zijn niet zo tolerant. Ik kreeg een keer een revolver op me gericht toen ik een rocksong begon te spelen. De eigenaar vond dat ik zijn club beledigde.”

Naast Hank in de tourbus

zit de Nederlandse acteur Frank Lammers. Lammers werkt aan een muzikaal eerbetoon aan de drie Hanks, onder de naam Cadillac Cowboy (naar de auto waarin Hank Williams op zijn 29ste overleed na een overdosis morfine). Begeleid door de drie muzikanten van de band Ocobar zal Lammers vanaf 17 september de drie generaties uitbeelden. Op het podium staan drie microfoons, een voor iedere Hank. Lammers zingt hun nummers, zoals Tears In My Beer, Jambalaya, Punch Fight Fuck, afgewisseld met verhalende schetsen van hun leven.

We praten over de strijd tussen Goed en Kwaad waar de familie Williams mee te maken had. „Luister maar hoe spiritueel de liedjes van mijn grootvader waren”, zegt Hank. „Maar behalve die nummers over de Lord waren er ook de teksten die hij schreef onder de naam Luke The Drifter. Dat waren preken over de duivel, en over zijn angst voor het kwaad.”

Hank III werd door zijn ouders

religieus opgevoed. Maar als kind interesseerde hij zich vooral voor de duistere kant van het geloof. „Op mijn achtste schreef ik mijn eerste nummer. Het heette The Day The Devil Took Over Christmas. Mijn moeder werd doodsbang, ze heeft m’n tapes verbrand, en was van plan me naar een heropvoedingskamp in Afrika te sturen.”

Intussen was Hanks vader, Hank Williams Jr., vertrokken en op zijn beurt begonnen aan een lange neerwaartse weg, die ten einde kwam toen hij van een berg viel en twee jaar in het ziekenhuis moest blijven. Daarna overwon hij zijn drugsverslaving en hervatte met succes zijn zangcarrière. „Hij maakt steeds wisselende fasen door, van meer en minder godsvruchtig”, zegt Hank III.

Hanks eigen teksten, en de nummers die hij van anderen uitvoert, verwijzen naar een levensstijl vol whisky, drugs en geweld en een obsessie met de duivel: Pills I Took, Angel Of Sin, Blue Devil, Satan Is Real. „Als kind ging ik drie keer per week naar de kerk, en mijn moeder was zwaar christelijk, dus zingen over Satan was een simpele manier om rebels te zijn. Maar toen ik ouder werd, begon ik te twijfelen; misschien hoor ik niet strikt bij één club; óf de kerk, óf Satan. Misschien ligt het gecompliceerder. Dat is de ongewisheid waar ik voor sta: waar sta ik, op de schaal van goed tot zondaar. Daar zing ik nu over.”

De duivel was al minder belangrijk in Hanks teksten. „Toen ik erachter kwam hoe cultureel geaccepteerd Satan is, was voor mij de lol eraf.”’

Of hij religieus is, vraagt Lammers. Hank knikt weifelend. „Ik geloof in goed en kwaad, positieve energie en negatieve energie; ik heb het gevoeld en ik zie hoe het zijn effect heeft op mensen. En ik zing nog steeds over de heer, zoals het nummer Calling Your Name. Maar hé, het is een levenslang gevecht. Ik ben een aardige jongen, maar als ik flip dan komt mijn duistere kant naar boven. Misschien is dat ook waar ‘Satan’ eigenlijk voor staat; voor mijn eigen demonische neigingen.”

Hij slaat een bierflesje open op de rand van de tafel, en neemt een slok. „Ik moet nog veel leren in dit leven.”

De volgende dag vertelt

Frank Lammers hoe hij de drie generaties Williams in zijn voorstelling afschildert. „Ik denk dat Hank III veel lijkt op zijn grootvader, hij is getalenteerder, en problematischer dan Hank Williams Jr. Hank Jr. imiteerde zijn vader. Hij trad op in hetzelfde soort kostuum en hij speelde zijn liedjes. Zo profiteerde hij van het succes van Hank Williams. Tenminste, dat is onze interpretatie in de voorstelling.”

In Cadillac Cowboy zal Lammers de drie Hanks niet uiterlijk imiteren. „Ik wil proberen hun energie te evenaren, vooral in mijn manier van zingen. Als ik achter de microfoon van de oude Hank Williams sta, klinkt mijn stem metalig en ik beweeg nauwelijks, want dat deed hij ook niet. Bij Hank Jr. klinkt mijn stem volvet.” Hij zwiert met zijn armen. „Want Hank Jr. was een charmeur die tijdens een liedje drie vrouwen in de zaal versierde. Zo is het elke keer anders: ben ik Hank III dan sta ik voorovergebogen, met de microfoon in mijn hand, als een rocker.”

Cadillac Cowboy is te zien: tournee vanaf 17/9, zie ocobar.comHank Williams III treedt op: 5/9 Bluesrockfestival Tegelen