Sarko en Angela samen tegen bonus

De Franse president Sarkozy wil een hoofdrol spelen op de komende G20-top in de VS.

Bonussen bij Franse banken pakte hij al aan, als voorbeeld voor de rest van de wereld.

Franse banken moeten bij het toekennen van bonussen per direct voldoen aan strengere regels dan banken in andere landen, onder meer voor handelaren. Dat hebben de bestuursvoorzitters van de grootste banken, waaronder BNP Paribas en Société Générale, te horen gekregen van president Sarkozy.

Die wil met de strengere regels vooraan staan wanneer de leiders van ’s werelds grootste economieën eind volgende maand op de G20-top in het Amerikaanse Pittsburgh over bonussen en variabele beloning in de financiële sector praten. Sarkozy zei dinsdag dat hij zich zal inspannen om met een gezamenlijk Europees standpunt naar Pittsburgh te gaan: een formulering om het initiatief naar zich toe te trekken. Aanstaande maandag ontmoet hij in Berlijn de Duitse bondskanselier Merkel, die op verkiezingscampagne is.

Sarkozy hoopt dat de wereldleiders het daar eens worden over scherpere bonusregels, zei hij dinsdag. Nu banken en beurzen zich herstellen, laait internationaal de discussie op over de hoge bonussen voor beurshandelaren. Maar Sarkozy denkt dat de wereld niet meer terug kan naar de situatie van vóór de crisis. De publieke opinie „accepteert geen speculatie meer die enkelen verrijkt door iedereen risico te laten lopen”.

Daarom moet Frankrijk als „voorbeeldig” en „onberispelijk” gelden op de komende G20-top. „Frankrijk zal zich niet schikken naar de minst eisende, noch wachten om op te treden”, liet hij weten.

Deze week begon de aanloop. Net een dag terug van vakantie, riep Sarkozy de Franse bankiers bij zich – voor de zevende keer in een jaar. De bijeenkomst, waar ook de president van de centrale bank bij was, duurde een uur.

Sarkozy duldde naar verluidt geen tegenspraak. De nieuwe regels gaan verder dan de afspraken van de eerdere G20-top in Londen. Zo gaan de Franse banken – de regels van Sarkozy gaan meteen in – hun bonussen niet alleen uitspreiden over drie jaar, maar ook minimaal de helft voorwaardelijk toekennen. Afhankelijk van de resultaten van de bank kan dat deel achteraf worden omgezet in malus: straf voor slechtere prestaties. Bovendien wordt een derde van de bonus voortaan uitgekeerd in aandelen in het bedrijf.

Verder zal de Franse staat alleen nog werken met banken die zich aan deze regels houden. Sarkozy verwees naar de gevoeligheid van de publieke opinie over bonussen en naar de miljarden staatssteun aan banken. „De staat heeft ingegrepen om ervoor te zorgen dat banken bedrijven ondersteunen en leningen verstrekken aan particulieren, niet om ze te laten speculeren”, aldus Sarkozy.

Hij benoemde verder oud-directeur van de Wereldbank Michel Campdessus tot „bonustsaar”, een controleur die de honderd hoogste salarissen bij banken gaat napluizen. De banken moeten de bonussen ook verantwoorden in de jaarverslagen, zodat aandeelhouders en media meer inzicht krijgen.

De bestuursvoorzitters van banken als BNP Paribas, Société Générale en Crédit Agricole lieten na afloop van de bijeenkomst, die een uur duurde, geen woord van protest horen.

Topman Baudouin Prot van BNP Paribas beperkte zich tot een rekensommetje. Eerder deze zomer veroorzaakte de bank ophef door aan te kondigen dit jaar 1 miljard euro voor bonussen te reserveren. Dat bedrag was bestemd voor in totaal 17.000 werknemers, en in overeenstemming met de internationale afspraken op de vorige G20-top in Londen, meldde de bank daar nog bij. Na het bezoek aan Sarkozy is daar nu nog de helft van over: 500 miljoen euro.

Het geheel aan regels laat zien welke tactiek Nicolas Sarkozy volgt om een Franse rol op te eisen in het bereiken van internationale consensus. Zijn voorstellen zijn niet nieuw, maar bij elkaar opgeteld én onmiddellijk doorgevoerd, gaan ze verder dan elders.

Zo volgt hij ten dele de VS, waar president Obama al langer aandringt op meer openbaarheid van financiële instellingen over hun beloningsbeleid. In juli stemde het Congres voor meer grip van aandeelhouders en toezichthouders op topbeloningen.

Ook het malussysteem, gebaseerd op voorwaardelijk toegekende bonussen, staat op de agenda in andere landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk. Duitsland wil hier voor het einde van het jaar afspraken over maken met de banksector. Andere, meer omstreden maatregelen spaarde Sarkozy op voor internationale afspraken tijdens de G20-top van volgende maand, zoals de invoering van een bonusplafond en de invoering van een vorm van bonusbelasting.

De Franse bankiers voerden de afgelopen dagen, onder meer in hun overleg met minister van Financiën Lagarde, aan dat een Franse Alleingang de positie van Parijs als financieel centrum benadeelt. Na het overleg met Sarkozy moesten ze het doen met de belofte dat ze na Pittsburgh opnieuw een uitnodiging van de president krijgen, „om de zaken op een rijtje te zetten”.