Plasterk verwerpt kritiek fusietoets

De Raad van State heeft stevige kritiek geuit op het wetsvoorstel van minister Plasterk (Onderwijs, PvdA) om scholenfusies te onderwerpen aan een toets. Desondanks zet de minister de fusietoets door. Dat schrijft hij in een brief die vanmiddag naar de Tweede Kamer zou worden gestuurd.

Het belangrijkste bezwaar van de Raad van State is dat elke schaalgrootte in het onderwijs voor- en nadelen heeft. Weging daarvan kan niet van bovenaf worden uitgevoerd. Ook zegt het adviescollege dat er geen bewijs is voor samenhang tussen kwaliteit en schaalgrootte. Het wetsvoorstel vormt een administratieve belasting voor scholen en is in strijd met eerder overheidsbeleid, dat was gericht op schaalvergroting.

Plasterk ziet voldoende gronden om het wetsvoorstel toch naar de Tweede Kamer te sturen. Het gaat, zegt hij, om het politieke oordeel. „Is schaalvergroting wenselijk of niet? Dat wil ik, als er aanleiding voor is, in een individueel geval kunnen beoordelen.” Niet alle fusies zijn verkeerd, zegt de minister. „Soms is een groot schoolbestuur goed, want je hebt meer armslag. Maar soms blijft er ook maar één schoolbestuur over in een bepaald gebied.”

Schoolbesturen kunnen volgens Plasterk begrijpelijke redenen hebben voor een fusie, maar er kunnen toch in uitzonderlijke gevallen gevolgen zijn voor de keuzevrijheid van ouders en leerlingen die rechtvaardigen dat er een stokje voor wordt gestoken. Hij erkent dat er administratieve belasting ontstaat, „maar bij een ingrijpend proces als een scholenfusie mag er ook wel even goed naar worden gekeken”.

De fusietoets houdt in dat scholen die willen fuseren, de noodzaak daarvan moeten kunnen aantonen. De minister velt vervolgens een definitief oordeel. Hij kan zijn goedkeuring aan de fusie onthouden als blijkt dat het besluitvormingsproces niet zorgvuldig is geweest of als de variatie in het onderwijsaanbod aanzienlijk wordt belemmerd door de fusie. De Onderwijsraad had geadviseerd om de Nederlandse Mededingingsautoriteit te betrekken bij de toets, maar daarvoor is niet gekozen.

De toets moet per 2010 ingaan en geldt voor alle onderwijssectoren.