Hof bepaalt niet wat nieuws is

De Amsterdamse rechtbank heeft prins Willem Alexander gedeeltelijk gelijk gegeven. Maar het Hof (het Koninklijk Huis) mag niet bepalen wat nieuws is. Het Amerikaanse persbureau AP moet zich voortaan meer gelegen laten liggen aan de privacy van het prinselijk paar. En geen vakantiefoto’s publiceren op straffe van een dwangsom.

Het goede nieuws is dat een persbureau als AP volgens de rechtbank niet zomaar gebonden is aan de Mediacode die de Rijksvoorlichtingsdienst eenzijdig heeft afgekondigd. De rechtbank zegt o.m.:

De Mediacode kan niet als een bindende overeenkomst worden aangemerkt. Het staat eisers weliswaar vrij om voorwaarden te stellen aan het nemen van foto’s op de zogenaamde mediamomenten, maar voor beantwoording van de vraag of privé-foto’s zonder toestemming van eisers mogen worden gepubliceerd is de Mediacode niet beslissend.

Toch is de uitspraak niet zonder risico’s voor de vrije nieuwsgaring.

Alleen indien een privé-foto een nieuwsfeit behelst en/of bijdraagt aan een publiek debat over een onderwerp dat van maatschappelijk belang is, mag die privé-foto ook zonder toestemming van eisers worden gepubliceerd. Bij de vier vakantiefoto’s is dit niet het geval zodat het verbod deze vier foto’s verder te verspreiden zal worden toegewezen. De privacybescherming van eisers weegt in dit geval zwaarder dan de vrijheid van meningsuiting van AP.

Daarmee volgt de rechtbank de uitspraak van het Europese Hof die Caroline van Hanover (Monaco) een recht op persoonlijke levenssfeer toekende - foto’s zijn niet publikabel als zij niet bijdragen aan het publieke debat. Zie ook het commentaar van Egbert Dommering.

Nu de strijd tegen de roddelpers via de Argtentijnse zomerskivakantie van het prinselijk paar weer in de Nederlandse discussie terecht is gekomen, blijft de hamvraag: moeten rechters voortaan bepalen wat nieuwsfeiten zijn? Beetje problematische oplossing. Misschien toch iets voor dat andere hof, het Gerechtshof te Amsterdam, om een en ander nog eens bij te punten.

Als AP in beroep gaat. De uitspraak leidt tot verrassing in New York. Daar kennen ze dit soort persvrijheid niet. Een AP-directeur sprak in Nova zijn verbazing uit.