En weer dreigt een regionaal ziekenhuis om te vallen

Het gloednieuwe Vlietland Ziekenhuis in Schiedam verkeert in financiële nood. Minister Klink weigert steun. Hij komt zijn toezeggingen niet na, zegt het ziekenhuis.

Weer een ziekenhuis dat dreigt om te vallen. Een net gebouwd ziekenhuis nog wel. Een van de modernste in Nederland, staat er trots in het jongste jaarverslag van het Vlietland Ziekenhuis in Schiedam.

Deze week werd bekend dat minister Klink (Volksgezondheid, CDA) niet bereid is om het Vlietland Ziekenhuis overeind te houden. Hij vindt het niet cruciaal voor de regio. Concurrenten zouden de patiëntenzorg over kunnen nemen. Van de zorgverzekeraars verlangt hij ook extra inspanningen. Dit nieuws komt na de perikelen bij de IJsselmeerziekenhuizen in Flevoland en Orbis Medisch Centrum in Limburg. Het verontrust burgers, personeel, financiers en politiek opnieuw.

Ambitieuze nieuwbouw, funderingsproblemen, een teruglopend marktaandeel van het ziekenhuis en onzekerheid door overheidsbeleid brachten Vlietland in de problemen. Het doekte twee oude locaties in Vlaardingen en Schiedam op en bouwde daarvoor in de plaats één nieuw ziekenhuis in Schiedam. Eind vorig jaar ging het open, veel later dan gepland. Een derde deel van de bouwschade door problemen met de fundering is bij de aannemer gelegd, een derde deel à 18 miljoen euro neemt de overheid op zich omdat het overmacht betreft.

Maar het Vlietland Ziekenhuis had de staat om een bedrag van 60 miljoen euro gevraagd. Blijft dus nog een vordering van 42 miljoen euro over. Het ziekenhuis meent te zijn benadeeld door wijziging van overheidsregels voor de financiering van vastgoed in de zorg. Het Vlietland Ziekenhuis is gaan bouwen onder de oude regels, toen de overheid nog voor alle bouwkosten opdraaide. Nu moeten ziekenhuizen hun bouwkosten zelf terugverdienen met behandelingen van patiënten.

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) overlegt nog met Klink hoe zorginstellingen gecompenseerd worden voor schade door de veranderde overheidsregels. Klink heeft de Tweede Kamer beloofd dat geen instelling failliet zou gaan door aanpassing van de regels. Maar omdat de compensatieregelingen nog onduidelijk zijn, moest de NZa de steunaanvraag van het ziekenhuis voor het boekjaar 2008 afwijzen.

De bestuursvoorzitter van het Vlietland Ziekenhuis, Gerrit-Jan van Zoelen, zegt geen genoegen te nemen met de afwijzing. „Onze bouwplannen zijn destijds door vele partijen goedgekeurd, daar ben je met elkaar verantwoordelijk voor.’’

Het nieuwe ziekenhuis in Schiedam is eigenlijk een maat te groot. De instelling is uitgegaan van een groeiende vraag naar zorg, maar andere ziekenhuizen in de regio wisten hun marktaandeel te vergroten. „In het bevechten van onze plek hebben wij wel steken laten vallen”, beaamt Van Zoelen.

Toch vindt Van Zoelen de gedachte aan faillissement onzinnig. „Als we met elkaar hebben besloten om een gloednieuw ziekenhuis neer te zetten van 165 miljoen euro, dan ben je toch gek als je daar vervolgens de stekker uit wilt trekken?”

Om alle problemen het hoofd te bieden, rees het plan van een coöperatie. Volgens dat niet eerder vertoonde idee bundelen het personeel en de medisch specialisten van het Vlietland Ziekenhuis de krachten met de regionale zorgverzekeraar DSW, plaatselijke huisartsen en drie grote verpleeghuisorganisaties. De Tweede Kamer is daar fel op tegen. Zorgverzekeraars die het voor het zeggen krijgen in ziekenhuizen, zouden de keuzevrijheid van patiënten beknotten en niet aan belangenverstrengeling ontkomen. Klink ziet vooral veel voordelen.

DSW is de dominante zorgverzekeraar in de regio. „We hebben nog een leuk gevecht te gaan met de overheid”, schertst DSW-directeur Chris Oomen. Hij vindt dat Klink verantwoordelijkheid draagt omdat zijn ministerie „tijdens het spel de regels heeft veranderd”. Oomen zegt dat hij ettelijke keren heeft gewaarschuwd dat de nieuwbouw van het Vlietland Ziekenuis „belachelijk duur en veel te groot” was. „Ik heb jaren gezegd dat het nooit zo gebouwd moet worden, maar de overheid heeft het goed gevonden.” Daarom kan Klink nu niet van de zorgverzekeraar verlangen dat deze alternatieve ziekenhuizen voor de patiënten gaat zoeken, vindt Oomen.

De zorgverzekeraar blijft optimistisch. „Het ziekenhuis zal nooit een batig exploitatiesaldo krijgen zonder overheidssteun, maar die zal er uiteindelijk wel komen. Het ministerie komt hier niet zo makkelijk van af.”

Wel vreest DSW-directeur Oomen dat de premie „de pan uit zal rijzen” en dat de kwaliteit van de zorg achteruit zal gaan. Als er geen overheidssteun komt, voorspelt hij dat de tarieven van de behandelingen omhoog gaan, waardoor de verzekeraar de premie van verzekerden moet verhogen. „Je kunt ook de kwaliteit niet meer garanderen als van elke euro die binnenkomt 24 procent naar de kapitaallasten moet. Dan blijft er nog maar 76 procent over voor de zorg. Dat is veel te weinig.”

Eerdere artikelen over het Vlietland Ziekenhuis op nrc.nl/binnenland