Dit strand kan profiteren van de cruisebusiness

Waar winden stedelingen zich over op? In Scheveningen vrezen omwonenden de komst van een terminal voor cruiseschepen.

Op een enkele wandelaar na is het strand verlaten. Ook op mooie dagen is het hier rustiger dan aan de andere kant van het Scheveningse havenhoofd. Het Zuiderstrand is het strand van de Hagenaars. Geboren en getogen Scheveninger Cees de Jager komt er al 52 jaar. Bij de gedachte aan de plannen voor een cruiseterminal op deze plek begint hij met zijn hoofd te schudden. „Als ik dit moet missen word ik gewoon verdrietig”, zegt hij op zíjn strand. „Dit is zo mooi, dat moet je koesteren.”

De Jager is een van de drijvende krachten achter het Team Behoud Zuiderstrand, een verbond van inmiddels ruim twintig (bewoners-) organisaties en verenigingen. Onder meer de bewonersorganisaties van de Vogelwijk en het Statenkwartier, maar ook Trots op Nederland van Rita Verdonk en het Haags Milieu Centrum hebben zich aangesloten. Zij delen de vrees voor de plannen van een consortium bestaande uit projectontwikkelaar AM, woningcorporatie Vestia en het in de ontwikkeling van cruisehavens gespecialiseerde Züblin Grenada.

Dit consortium meldde zich in 2006 bij de gemeente met een plan voor een buitenhaven op 50 hectare nieuw land. Behalve een cruiseterminal moeten er 800 tot 1.200 woningen, een jachthaven, een natuurgebied, visserij, horeca, winkels en mogelijk hotels en congreszalen komen. De kosten worden geraamd op circa een miljard euro. Het Haagse stadsbestuur reageerde enthousiast.

Het consortium heeft een lange lijst met argumenten en cijfers die voor een cruiseterminal pleiten. Volgens Frank Geers, adjunct-directeur van AM Wonen, zou Scheveningen kunnen uitgroeien tot wat Southampton is voor Londen: de homeport van Nederland. Maar Amsterdam en Rotterdam, die nu al als aanmeerplaats voor cruiseschepen dienen, dan? „Rotterdam is vanaf zee vijf uur heen en terug, Amsterdam zelfs negen uur. Scheveningen ligt meteen aan de kust”, zegt Geers. „Er zit nog steeds groei in de Europese cruisebusiness. Nederland profiteert daar nog onvoldoende van.”

Op termijn zullen jaarlijks minimaal honderd cruiseschepen aanmeren in Scheveningen, denkt het consortium, met ongeveer 250.000 passagiers. Geers: „40 procent gaat Den Haag in, de rest naar Gouda, de Keukenhof, Delft, Amsterdam en andere bestemmingen.” Het levert 1.200 tot 1.500 banen op.

Cees de Jager en de zijnen zijn zeer kritisch over deze cijfers. In een strandtent noemt de vier personen tellende delegatie de argumentatie van het consortium „propaganda en wensdenken”.

Over de impact op de bereikbaarheid van Scheveningen doet het consortium volgens het Team Behoud Zuiderstrand dan weer te geringschattend. Nu is Scheveningen al moeilijk bereikbaar, laat staan als er een cruiseterminal en 1.200 woningen bij komen. Bovendien zijn er op het nabijgelegen terrein van de vertrokken reder Norfolk ook al 800 woningen gepland. Maar projectontwikkelaar Frank Geers ziet daarin juist een kans. „Meer mensen kunnen tot een verbetering van het openbaar vervoer leiden, omdat de exploitatie aantrekkelijker wordt.” Geers denkt onder meer aan het doortrekken van RandstadRail.

Het grootste bezwaar van de omwonenden is de verandering van het landschap. Richard Grotendorst, afkomstig uit het oosten van het land en tegenwoordig bewoner van een nieuwbouwwoning in Duindorp, zegt: „Voor import-Hagenaars is het strand het unique selling point van de stad.” De weidsheid, de leegte, de zee en de duinen. Grotendorst: „Straks kijken we uit op een soort industriegebied.”

Clara Visser, bestuurslid van de de Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor Den Haag en omstreken, vreest vooral aantasting van het bijzondere ‘zeedorpenlandschap’, dat is aangewezen als Natura 2000-gebied. Ooit noemde Den Haag zich ‘groene stad aan zee’, verzucht Visser, maar daar hoort ze nu nooit meer iets over. Als alles doorgaat zal het landschap ingrijpend veranderen, erkent Geers. „De kust verandert sowieso met al die noodzakelijke kustversterkingen vanwege de zeespiegelstijging. In de toekomst zullen mensen zeggen: we hebben er een mooi stuk land bij.” De adjunct-directeur spreekt van een „win-winsituatie”.

De gemeente is daarvan nog niet overtuigd. B en W hebben het besluit over een cruiseterminal uitgesteld tot na de gemeenteraadsverkiezingen van maart. Een commissie onderzoekt nog nader de plannen van het consortium.

Het Team Behoud Zuiderstrand deelt geregeld folders uit om de bekendheid over de plannen te vergoten. Al ruim 6.000 mensen hebben een petitie ondertekend, de actievoerders mikken op meer. „Die mensen gaan we een stemadvies geven”, zegt Cees de Jager. Op de zwarte lijst staan de huidige collegepartijen PvdA en VVD, die in beginsel positief zijn over de cruiseterminal.

Toch is de VVD nog niet overtuigd van het nut van het project. Raadslid Bart de Liefde zegt dat de cruiseterminal de stad echt wat moet gaan opleveren. „Voor een paar honderd banen moet je je afvragen of je de kust zo rigoureus moet veranderen. De economie gaat niet boven alles.”