Britse toezichthouder FSA neemt zijn taak serieus

De toezichthouder op de Britse financiële markten werd altijd gezien als een vriend van de banken, maar zou dat imago nu maar al te graag kwijt willen. Lord Turner, die middenin de crisis voorzitter van de Financial Services Authority (FSA) werd, heeft de City of London aangevallen wegens het boeken van buitensporige winsten, het uitvoeren van sociaal nutteloze activiteiten en de enorme omvang van financiële instellingen.

Turner heeft het niet alleen op de banken gemunt, maar ook op vermogensbeheerders en hedgefondsen. De eerste maatregel van Turner is het opleggen van hogere kapitaaleisen aan de banken en andere grote financiële firma’s. Maar hij overweegt ook een zogenoemde Tobin-tax voor elke financiële transactie in te voeren.

Het eerste bewijsmiddel in Turners betoog betreft de salarissen: werknemers in de City verdienen al een tijdje veel meer dan hun collega’s in andere sectoren van de economie. Het lijkt er op dat anderen – aandeelhouders en klanten van de banken, en de belastingbetalers die moeten waarborgen dat banken niet failliet gaan – moeten opdraaien voor de buitensporige inkomsten van deze werknemers.

Een Tobin-tax zou een daarmee samenhangend verschijnsel op de korrel nemen: volledig zinloze financiële transacties. Het hele systeem is er nu op gericht om transacties te bevorderen. Portefeuilles wisselen voortdurend van eigenaar. Analisten bestoken beleggers met kortetermijnadviezen. Enorme markten voor allerlei derivaten zetten handelaren ertoe aan ingewikkelde posities in te nemen. Bedrijven worden aangemoedigd zich tegen ieder denkbaar risico in te dekken.

Al die activiteiten brengen gevaren met zich mee voor de bredere economie. Maar de beste manier om banken daarvoor te laten betalen is het opleggen van hogere kapitaaleisen, hetgeen Turner ook van plan is. Hoewel een Tobin-tax alle marktdeelnemers twee keer zou laten nadenken over de vraag of een transactie werkelijk nodig is, zou hij slechts de symptomen bestrijden van een fundamenteler probleem.

Toch kan zo’n belasting een goed idee zijn, vooral als hij wereldwijd zou worden ingevoerd. Maar voordat er serieus naar wordt gekeken, is gedetailleerdere kennis over de tekortkomingen van de markten in de financiële sector nodig. Financiële toezichthouders die onafhankelijk te werk gaan, verkeren in een goede positie om uit te zoeken hoe het komt dat de sector bij een normale marktwerking zoveel verdient. Lord Turner is in elk geval op de juiste weg. Hij moet zo doorgaan.