Bierduopolie VS in problemen

‘Big Beer’ lijkt de tolerantie van president Obama op de proef te willen stellen. Anheuser-Busch InBev – de producent van het favoriete biertje van de president, Bud Light – en MillerCoors verhogen de prijzen tegelijkertijd, tijdens een recessie en op een moment dat de vraag naar bier afneemt. Met een gezamenlijk marktaandeel van 80 procent vragen ze zo bijna om een mededingingsonderzoek.

Hoewel de prijsverhogingen niet onverwacht zijn, laten zij toch een paar alarmbellen afgaan. Beide bedrijven passen doorgaans ieder jaar de prijs van een sixpack aan om veranderingen in de kosten van bijvoorbeeld gerst of hop te kunnen opvangen. Maar het vermogen van de twee grote brouwers om dat nu te doen, op het moment dat hun klanten het het zwaarst hebben, benadrukt hun macht om te prijzen te bepalen.

Hoewel Anheuser-Busch, dat vorig jaar door het Belgische InBev werd ingelijfd, al lang een dominante positie innam op de Amerikaanse markt, is het aantal grote brouwers gestaag afgenomen. Tussen 1947 en 1995 daalde het aantal bierbrouwers met meer dan 90 procent. Hoewel daar een golf van ambachtelijke brouwers van luxebieren op is gevolgd, kunnen weinige daarvan rechtstreeks concurreren met massamerken als Budweiser en Miller.

Dat was prima zolang de grote drie – Anheuser, Miller en Coors – elkaar naar het leven stonden. En dat deden ze met overgave. Nadat South African Breweries Miller in 2002 overnam, trachtte het concern marktaandeel van Budweiser af te snoepen. De grotere concurrent reageerde daarop door de prijzen te verlagen, waarop de anderen zich gedwongen zagen hetzelfde te doen. Deze concurrentie was gunstig voor de consument – de zomer van 2005 was voor bierdrinkers een gouden tijd.

Maar dat is veranderd. Miller en Coors gingen vorig jaar een joint -venture aan, waardoor de marktposities van de tweede en de derde speler werden samengevoegd. En InBev heeft helemaal geen zin in een prijzenoorlog, na de met schulden gefinancierde overname van Anheuser-Busch voor 52 miljard dollar. Dus ondanks de afnemende dorst en de zware economische tijden, stijgen de prijzen.

De regering Obama treedt strenger op tegen monopolistisch gedrag. Het antitrusthoofd van het ministerie van Justitie, Christine Varney, heeft zelfs blijk gegeven van haar bereidheid transacties te heroverwegen die tijdens de vorige regering zijn goedgekeurd.

Het tot de orde roepen van Big Beer zou politiek wel eens in goede aarde kunnen vallen. Bovendien is er een precedent. Vijftig jaar geleden wilde Justitie de fusie tussen Pabst (destijds de tiende brouwer) en Blatz (de achttiende) voorkomen. De zaak kwam voor het Hooggerechtshof, dat in 1966 oordeelde dat de deal de mededingingswet schond, en Pabst dwong Blatz weer te verkopen.

Op zoiets zouden de aandeelhouders van Molson Coors, SABMiller of AB InBev niet willen toasten.

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen: www.breakingviews.com