Allemaal een eigen koelkast

Aardbeienkwekers Toon en Nettie van den Berg in het Noord-Brabantse Rijsbergen beleven nu de drukste tijd van het jaar.

„We hebben deze zomer ongeveer tachtig mensen uit Polen en Litouwen in dienst voor de oogst, die duurt van begin juni tot eind oktober. De rest van het werk doen we met z’n drieën: één man in vaste dienst voor de organisatie van het plukken, mijn vrouw doet de administratie en ik doe alles wat met de planten en de teelt te maken heeft.

„Een jaar of acht geleden begon het met een groepje Polen dat hier aan kwam lopen. Nu hebben we vijftig man uit Litouwen en een dertigtal Polen. Het organiseert zichzelf via de mensen die hier al geweest zijn. Rond februari begint het contact via e-mail. Mensen melden zichzelf aan.

„Het varieert van studenten tot mensen van in de veertig. Soms hebben we bijvoorbeeld ook echtparen die hier een maand of drie of vier werken. We willen het graag gevarieerd houden qua leeftijd, want dat werkt prettiger. Als je alleen maar jongelui hebt, wordt het snel wat baldadiger. Eén keer een feestje in het weekend is best, maar er moet ook worden gewerkt.

„Het loon is gerelateerd aan de hoeveelheid die ze plukken, maar wel zo dat ze een normaal loon kunnen halen. Gemiddeld komen ze aan zo’n 8 euro per uur. Er lopen nog een paar Nederlandse scholieren tussen, maar dat neemt steeds meer af. Zodra ze vijftien zijn, mogen ze in de supermarkt werken en dat doen ze liever.

„In het begin woonden ze in caravans, maar maandenlang in een caravan, dat gaat niet. Vijf jaar geleden kregen we een vergunning van de gemeente voor het neerzetten van woonruimte. Ze delen kamers, keuken, douches en wc, maar ze hebben wel allemaal een eigen koelkast, zodat ze hun eigen potje kunnen koken. Er zijn gemeentes waar het niet mag, die woningen, en dan begint het gerommel.

„Elke week hebben we een groepsbijeenkomst om bij te praten over het leven: wat er verbeterd kan worden, het werk voor de komende week en dergelijke. Laatst wilden ze sneller internet. Ze kunnen hier namelijk gratis gebruikmaken van ons draadloos internet. Bijna al die jongeren hebben hun eigen laptop bij zich. Het wordt elk jaar meer. Verder staan er twee computers voor de ouderen die geen eigen apparaat bij zich hebben. Het geeft een hoop rust, dat contact met thuis.”