Theater tussen vuur, water en land

Theater De Storm van Shakespeare. Regie: Niek Kortekaas. Wilhelminapolder, Zeeland; Onder het Melkwoud van Dylan Thomas. Regie: Koen de Sutter. Serooskerke, Schouwen-Duiveland. Gezien 25, 26/8 Zeeland Nazomer Festival. T/m 5/9. Inl. www.nazomerfestival.nl * * * *

De reusachtige, versplinterde boeg van een schip ligt gekapseisd in het Zeeuwse landschap. Tovenaar Prospero, verstoten vorst van Milaan, lijdt schipbreuk in de Wilhelminapolder in Beveland. Hij woont op een zinnebeeldig eiland. Mysterieuze cirkels van graan groeien op rondom hem en zijn dochter Miranda. Prospero zint op wraak. Als het schip van zijn aartsrivalen passeert, zendt hij een storm over zee. De opvarenden stranden en spoelen aan.

Dit is het dragende, dramatische beeld van Shakespeares toneelstuk. In de voorstelling van regisseur Niek Kortekaas is de zee getemd tot een vijvertje in het decor. De golven zijn de graancirkels, ingezaaid door de Maatschap Wilhelminapolder. Zo uniek zag niemand De Storm ooit eerder. Fascinerend is de uitbeelding van de schipbreuk. Het schip gaat als in een rituele verbranding ten onder. Vuur, water en land zijn de elementen die het spel beheersen.

Interessant is de keuze voor landbouwgrond als locatie. In groots gemonteerde beelden, sfeervol begeleid door slagwerker Sytze Pruiksma, vertellen de acteurs het verhaal van De Storm. Maarten Wansink is een waardige Pospero. Luchtgeest Ariel gaat op gekke wijze gekleed in oranjeblinkende zwemboek en waarschuwingskleuren van de kustwacht. Oerbewoner Kalibaan is een duister en dreigend, donker personage die overal vuurpotten aansteekt. De krachtige beeldtaal van Kortekaas heeft als groot nadeel dat de zuiverheid van de verhaallijn zoekraakt. De acteurs zijn verre poppetjes op een wondermooie locatie, maar het is of die locatie met hen speelt en hen nietig maakt.

Bij de voorstelling van Onder het Melkwoud, het dichterlijke stemmenspel van Dylan Thomas, is dat juist andersom. Acteurs Jan Decleir en Koen De Sutter acteren op een uitbouw op de Oosterschelde. Containers vormen de lijst als van een schouwburg. Deze spelers lijken groter te worden ondanks de indringende locatie aan het water.

Decleir en De Sutter begeleiden zichzelf op simpele slaginstrumenten. Ze vertellen het relaas van een dorp in Wales, dat evengoed een Zeeuws vissersdorp kan zijn. Hier is de dreiging van de zee aldoor aanwezig.

In Onder het Melkwoud, meesterlijk vertaald door Hugo Claus, gaat de toeschouwer mee in de fantasie van de spelers. Zij toveren ons met taal een spookachtige wereld voor. Het spel is pure eenvoud. De nieuwe directeur van het festival, Henk Schoute, die eerder De Karavaan deed, en artistiek leider Alex Mallems, treffen met deze schitterende versie van Onder het Melkwoud de kern van locatietheater. De omgeving is niet zozeer groots, als wel noodzakelijk onderdeel van het toneelbeeld.

Het festival heeft helaas niet de neiging om actuele onderwerpen aan te snijden. Dat deed het ooit in 1998 met de Dijk van Jan Schuurman Hess over het aanleggen van polders wel. Een uitvoering van Shakespeares De Storm op landbouwgrond maakt het spel abstracter dan zou moeten. Met deze maritieme variatie van Onder het Melkwoud komt alles gelukkig weer goed. Luisterend naar de machtige stem van Jan Decleir weten we opeens weer hoe dreigend de zee hier op Zeeland kan zijn.