Na dood Ted dreigt einde Kennedy-dynastie

Ted Kennedy werd een echte Kennedy, uiteindelijk. Maar ook weer niet: hij liet geen opvolger na. Volgen er nu nog andere dynastieën?

Het plan was dat Caroline Kennedy de nieuwe patriarch zou worden. Niet lang nadat de dood van de dinsdag gestorven Ted Kennedy (77) zich medio vorig jaar aankondigde – bij hem werd een hersentumor geconstateerd – bleek al dat de keuze van ‘Oom Ted’ op haar was gevallen.

De oudste dochter van John F. Kennedy, de president die in 1963 werd vermoord, leidde tot dan toe een leven in de anonimiteit. Maar begin vorig jaar mengde zij zich in de openbare discussie door de kandidatuur van Barack Obama te omarmen. Obama streed toen nog met Hillary Clinton om de Democratische nominatie, en Caroline’s keuze maakte haar op slag een publiek figuur.

Ze voerde met zwier campagne aan de zijde van Obama, ze mocht spreken op de Democratische conventie in Denver, en het was een uitgemaakte zaak dat zij het nieuwe gezicht van de Kennedy-dynastie werd. „The dream never dies”, zei Ted zelf in zijn toespraak op de conventie.

Het paste in de logica van erfopvolging waarmee Ted zelf opgroeide. Al voor zijn verkiezing tot president, in 1960, bepaalde zijn grote broer John dat de jonge Teddy de zetel in de Senaat zou overnemen die John bezette voordat hij president werd.

Op eenzelfde manier bepaalde de eerste patriarch van de Kennedy’s, vader Joe (1888-1969), voor zijn zoons dat zij politici van betekenis zouden worden. Joe verspeelde zelf zijn kansen op een politieke carrière omdat hij vond dat de VS neutraal moesten blijven in de Tweede Wereldoorlog. Met competitie en repressie stoomde hij zijn jongens klaar om zijn eigen falen te compenseren.

Hij had vier zoons, van wie er drie vroegtijdig overleden. De oudste, Joe jr., stierf als gevechtspiloot in de Tweede Wereldoorlog. John werd als president vermoord in 1963, Bobby als presidentskandidaat in 1968. Resteerde Ted, de sukkel van de familie, die na een leven vol schandalen en een zwakke gooi naar het presidentschap in 1980, vanaf de jaren negentig een van de invloedrijkste senatoren werd. Een echte Kennedy, uiteindelijk.

Maar ook weer niet. Want zijn plannen met Caroline vielen in duigen, en de dynastie wordt nu met uitsterven bedreigd. Met steun van Obama probeerde Ted de staat New York te overtuigen dat Caroline deze zou vertegenwoordigen in de Senaat: door het vertrek van Hillary Clinton naar Buitenlandse Zaken kwam daar een vacature vrij.

Een ideale manier om de dynastie in leven te houden. Sinds de verkiezing van John in de Senaat, in 1952, bezette de familie met een onderbreking van twee jaar een zetel. Als vertegenwoordiger van New York zou Caroline zeker een gezichtsbepalende senator worden. Maar na een schimmige strijd, waarin werd beweerd dat ze problemen met de fiscus had, trok zij zich op een laat moment terug.

De familie ervoer het als een gezamenlijke nederlaag. „Teleurstellend”, zei Robert F. Kennedy, zoon van Bobby. „We hebben er met de hele familie voor gewerkt. Ze had onze volledige steun.”

En het ziet er niet naar uit dat er snel een nieuw gezicht komt. Caroline is terug in de anonimiteit. Joseph F. Kennedy, de oudste zoon van Bobby, die eerder Congreslid was, zou aspiraties hebben zijn oom in de Senaat op te volgen. Maar zoals zoveel Kennedy’s heeft hij een problematisch persoonlijk leven achter de rug, kreeg hij de bijnaam Dirty Joe, en recentelijk kwam hij in de VS in opspraak omdat hij voor een ideële organisatie zaken doet met het Venezolaanse regime van Hugo Chávez.

Robert F. Kennedy (‘Bobby jr.’), het derde kind van Bobby en een succesvolle milieuactivist, wordt ook genoemd, al heeft ook hij grote handicaps. Door een afwijking van zijn stembanden spreekt hij onaangenaam snerpend. En op jonge leeftijd werd hij betrapt met een grote hoeveelheid heroïne op zak.

Er doen meer namen de ronde. Voormalig televisiejournalist Maria Shriver, de echtgenote van (Republikein) Arnold Schwarzenegger; Kathleen Kennedy Townsend, de oudste dochter van Bobby; Vicki Reggie Kennedy, de laatste echtgenote van Ted. Maar het is goed mogelijk dat de dynastie met de dood van Ted uitsterft.

Het idee van een dynastie is op zichzelf ook zeer on-Amerikaans. In het zelfbeeld van het land draait alles om verdienste, en mag afkomst nooit een basis zijn om iemand te beoordelen. Het verklaart mede waarom Obama voor sommige conservatieven zo’n aantrekkelijke kandidaat was.

Toen belegger Warren Buffett uit Nebraska, de rijkste man van de wereld, bijna zijn complete vermogen aan goede doelen schonk, legde hij uit dat zijn familie nooit aanspraak op zijn geld had gemaakt. Net als hijzelf, vertelde hij, hebben ze „een gloeiende hekel’’ aan „het Europese idee” dat kinderen kunnen profiteren van de prestaties van ouders.

Evengoed hebben de Kennedy’s een trend gezet. Tussen 1981 en 2009 bewoonden leden van twee families – de Bush’s en de Clintons – onafgebroken het Witte Huis. George W. Bush was de zoon van president George Herbert W. Bush (1989-1993), die eerder acht jaar vicepresident onder Ronald Reagan was. George W.’s broer Jeb Bush was acht jaar gouverneur van Florida (1998-2006), en hem worden nog altijd aspiraties op het nationale toneel toegedicht. Hij heeft bovendien een zoon, Prescott Bush (33), die wordt gezien als een politiek natuurtalent.

En sinds Hillary Clinton vorig jaar mislukte, groeien de speculaties dat dochter Chelsea plannen heeft voor een politieke carrière: tijdens de campagne bleek vorig jaar dat zij een sterke spreker is. Overigens is in de wereld van Barack Obama lang niet iedereen overtuigd dat Hillary’s belangstelling voor een gooi naar het Witte Huis geheel verdwenen is.