Met een bakfiets de markt op

Bakfiets garnaal en stormparaplu, over eigenschappen van innovatieve ondernemersAuteurs: Job Franken en Judith StoopUitgever: Business Contact 2009, 128 pagina’s, 17,50 euro.

Ze willen de wereld verbazen met de oplossing voor een alledaags probleem. Natuurlijk zijn ze bang dat het niet zal lukken. Maar groter dan de angst om te falen is hun frustratie dat een bepaald product er gewoon niet is.

Wat maakt de makers van een nieuwe variant bakfiets of paraplu anders dan al die andere mensen met goede ideeën? Job Franken en Judith Stoop zochten naar ‘de mens’ achter de ‘innovatieve ondernemer’ en portretteerden de oprichters van twaalf bedrijven die volgens de auteurs innovatief mogen heten.

Ze definiëren innovatief als het openstaan voor verandering en het anders kijken naar de wereld. Het gaat niet zozeer om het bedenken van iets nieuws, maar om het ontwikkelen van een nieuwe toepassing door het combineren van bestaande technieken. En natuurlijk: geen succesvolle innovatie zonder ondernemerstalent. Een goed idee alleen is niet genoeg.

De portretten hebben een hoog ‘waarom heb ik dat niet bedacht?’- gehalte. Een paraplu die niet omklapt als het waait, een apparaat dat meubilair optilt om vloerbedekking te kunnen leggen zonder een kamer leeg te ruimen, een internetsupermarkt voor mensen met allergieën. Het lijkt zo kinderlijk eenvoudig, maar achter elk verhaal gaat een lange weg van vallen en opstaan schuil.

Zo is er het verhaal van Pim Betist, bedenker van SellaBand. Hij verruilde zijn carrière bij een oliemaatschappij voor een internetplatform, waarop mensen werk van artiesten kunnen beluisteren en hen financieel kunnen ondersteunen om een plaat op te nemen. Zijn relatie overleefde de radicale ommezwaai niet en hij moest zijn grachtenpand tijdelijk verruilen voor een antikraakwoning. Maar toen hij een geldschieter vond en ging samenwerken met Amazon, AOL en Heineken, kon hij 3 miljoen dollar van muziekliefhebbers binnenhalen.

Hoewel de auteurs in hun voorwoord erkennen dat dé innovatieve ondernemer niet bestaat, doen zij hun best uit de verhalen overeenkomsten te filteren. De vraag is wat de man die zijn boot ombouwt om in de Noordzee op inktvis te vissen, gemeen heeft met de bedenker van de douchekop met ingebouwde zonnebank. De zoektocht naar een antwoord resulteert in 27 ‘inzichten’ in de innovatieve ondernemer. Inzichten die op het eerste gezicht logisch lijken en voor de hand liggen, maar die kleur krijgen door de manier waarop ze uit de persoonlijke verhalen zijn gedestilleerd.

Het is met dit boek net als met het vinden van het gat in de markt. Het lijkt simpel en voor de hand liggend, maar het succes wordt bepaald door de uitwerking.

De analyses die Franken en Stoop ten beste geven, verzanden vaak in clichés. Dat de gemene deler van de ondernemers ambitie, doorzettingsvermogen en risicobereidheid is, zal niemand verbazen. Toch zijn de auteurs erin geslaagd inspirerende verhalen te schrijven, die de lezer dwingen na te denken over het eigen ondernemerstalent. Over de mogelijkheden om zelf een gat in de markt te ontdekken. En daar ook iets mee te doen.

Bakfiets, garnaal en stormparaplu heeft echter één duidelijke tekortkoming. Het gesignaleerde succes van gisteren kan vandaag zijn uitgemond in een mislukking. Neem de Happy Shrimp Farm, de duurzame garnalenkweker op de Maasvlakte. In september 2008 werd bekend dat het bedrijf de eerste drie jaar een verlies van 600.000 euro had geleden en dat een van de compagnons op non-actief was gesteld.

Maar het ‘succesverhaal’ was toen al opgetekend. Zelfs met de juiste inzichten in ondernemerskwaliteiten blijkt succes vergankelijk.