Is vingers knakken slecht voor je?

Adriaan Ruijmschoot uit Utrecht knakt elke ochtend zijn nekwervels. „Om van de spanning af te komen.” Jonathan Bergsma uit Enschede knakt weer vaak zijn vingers. Beiden vragen zich af of dit slecht is voor je gewrichten.

„Wil je een eerlijk antwoord?” vraagt Daniël Saris, orthopedisch chirurg aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht. „Het is vooral slecht voor je omgeving. Dat geluid is ontzettend irritant.”

Medisch gezien is het opzettelijk knakken van je vingers en nek volgens Saris niet schadelijk. Maar het moet wel met mate, zegt hij, want extreem hard en vaak knakken kan instabiliteit van je gewrichten opleveren. „De kapsels en banden die je gewrichten op zijn plek houden kunnen dan oprekken. En dat is niet goed.”

Schouders en heupen zijn volgens hem gevaarlijker om te knakken. „Vaak tilt iemand zijn schouder of heup kort uit de kom”, vertelt Saris. Het kraakbeen slijt dan langzaam af, waardoor de kom minder diep wordt, en het gewricht instabieler. „Je kunt je voorstellen dat een ei op een theelepel minder stabiel is dan een appel in een fruitschaal.”

In het ziekenhuis noemen ze mensen die opzettelijk hun schouder uit de kom knakken ‘party dislocators’. Saris: „Die mensen knakken voor de show hun schouder eruit, terwijl dat op den duur hartstikke schadelijk is.”

Maar waarom knakt een gewricht eigenlijk? „Dat komt door het zogenaamde vacuümfenomeen”, vertelt Saris. Hij legt uit dat er geen lucht in je gewrichten zit, alleen gewrichtsvocht. Dat is de smeerolie van het mechanisme. Maar als je hard aan je vinger trekt, ontstaat er onderdruk. Er verdampt een beetje gewrichtsvocht, waardoor de onderdruk weer opvult. „En dat hoor je als een knak. Het is eigenlijk net als een zuignap die je van een raam aftrekt.”

Dat is ook de reden dat je niet twee keer kort na elkaar hetzelfde gewricht kunt laten knakken, zegt Saris. Het verdampte gewrichtsvocht moet eerst weer vloeibaar worden om te kunnen knakken.

Maite Vermeulen