Ik bedoel

Sinds er taal bestaat, begrijpen we elkaar een stuk slechter dan toen onze communicatie bestond uit klanken uitstoten en speren in elkaars lichaam boren. Dat is bekend.

Toch zou je denken dat er wel eens een uitspraak gedaan zou worden, die níét verder uitgelegd hoeft te worden. Dit nu is uiterst zeldzaam. Verreweg de meeste uitspraken volgen ongeveer deze route: „Ik vind zwezerik het vieste wat er is. Ik bedoel, ik heb het al twintig jaar niet gegeten, maar vroeger vond ik het dus het viest.”

Je zou ook meteen kunnen zeggen dat je zwezerik vroeger heel vies vond. Maar nee, eerst komt er een statement, dat daarna wordt afgezwakt met ‘ik bedoel’. Misschien wordt er onder het praten iets van afkeuring opgepikt, en kan die negatieve sfeer met ‘ik bedoel’ weer opgeheven worden.

Voor veel mensen is ‘ik bedoel’ er zo ingebakken dat het bijna een tic wordt. Die beginnen hun zinnen voor het gemak maar alvast met hun favoriete tussenwerpsel. „Hee, maar wat ik wilde zeggen, ik bedoel, ik ga even boodschappen doen.”

Aha! Dus dát bedoel je!

Omdat ‘ik bedoel’ zo vaak wordt gebruikt, moet het natuurlijk ook verbasterd worden tot iets korts, anders is er geen beginnen aan. Ga er maar eens op letten en je zult het horen: de verbastering ‘boel’. „Boel, badminton is natuurlijk een hartstikke leuke hobby, maar eh..., boel, het moet niet een soort heilig moeten worden.”

Als het na een hele zin vol ‘boel’ toch nog niet honderd procent zeker is of de uitspraak tot in elk detail over is gekomen, dan kan er nog retorisch achter geplakt worden: „Begrijp je wat ik bedoel?” Of, omdat het toch geen echte vraag is maar meer een formule: „Gijpjewakbdoel?”

Laatst hoorde ik twee Amerikaanse meisjes met elkaar praten. De een was de ander een beetje aan het plagen. Het meisje dat geplaagd werd, riep quasi-grappend uit (en probeer er even een heel hoog en uiterst welopgevoed Amerikaans stemmetje bij te denken): „I hate you! No, I mean, I love you, but, I hate you!”

Ik bedoel: het is dus een internationaal fenomeen.

Paulien Cornelisse