Bol wil 'open' digitale boekenmarkt

Met de introductie van een e-bookwinkel en goedkope e-readers hopen Bol.com en Sony Nederlanders aan het digitaal lezen te krijgen. De belangrijkste troef: een open digitaal formaat.

Het is een gemêleerd gezelschap dat zich verzameld heeft in het Ketelhuis op het terrein van de Westergasfabriek. In één zaaltje zitten Nederlandse schrijvers en uitgevers, vertegenwoordigers van elektronicafabrikant Sony en een delegatie van Bol.com, de online boekenwinkel. Het zijn precies de partijen die nodig zijn voor de „revolutie van het digitale lezen”, zoals Bol.com-directeur Daniël Ropers het omschrijft.

Aangewakkerd door het succes van de Amazon Kindle e-reader in Amerika (enkele honderdduizenden exemplaren verkocht), moet nu ook het veel kleinere Nederlandse taalgebied warm gemaakt worden voor lezen in elektronische vorm. Bol gaat digitale boeken verkopen in samenwerking met Sony, dat twee betaalbare e-bookreaders op de markt brengt. Sony is samen met Amazon een van de grootste verkopers van de boekenleesapparaten. De Japanse fabrikant zegt er tot nu toe 500.000 verkocht te hebben en heeft grote verwachtingen van de nieuwe generatie. Die kost voor het eerst minder dan 200 euro.

Bols winkel telt nu ruim 1.500 Nederlandstalige e-boeken, en dat zullen er binnen een jaar 4.000 tot 5.000 zijn, verwacht Daniël Ropers. Hij zegt twee jaar bezig geweest te zijn met de voorbereiding, voornamelijk in de vorm van gesprekken met uitgevers en hardwareleveranciers. Bol is goed voor 10 procent van de boekverkopen in Nederland. Andere grote aanbieders zijn Selexyz en Libris.

Waar Amazon kiest voor een reader die alleen boeken uit de eigen Amazon-winkel kan bestellen, kiest de Nederlandse webwinkel voor de open Epub-standaard. Dat is door toonaangevende uitgevers en hardwarefabrikanten omarmd als de internationale standaard, zegt Ropers. Epub-boeken zijn ook beschikbaar in concurrerende online winkel zoals die van Selexyz. Ropers: „We willen onze klanten niet opsluiten in één winkel, zoals Amazon dat doet.”  De Epub-standaard verlaagt volgens Ropers de technologische drempel voor een digitaal boek. Consumenten zouden minder risico lopen dat hun favoriete schrijvers niet beschikbaar is voor hun e-reader.

E-boeken zijn goedkoper dan gewone boeken, omdat er geen druk-en verzendkosten meer nodig zijn. Bol belooft het verschil in kostprijs, 35 tot 40 procent, rechtstreeks door te berekenen aan de klant. Ropers: „Een gedeelte van die korting gaat echter verloren omdat er op een digitaal boek 19 procent BTW wordt geheven, terwijl een papieren boek een BTW-tarief van 6 procent heeft. Dat moet snel veranderen.”

Uitgeverij Prometheus is een van de partijen die meedoet aan het project. Volgens Job Lisman, hoofdredacteur van Prometheus, proberen de Nederlandse uitgeverijen nu uit of met het elektronische boek mogelijk nieuwe klanten bereikt worden of de bestaande klantenkring meer boeken gaat kopen. „Op de Amerikaanse markt blijkt het elektronische boek waanzinnig populair. Het zou een wezenlijk deel van de omzet kunnen gaan uitmaken. Maar of dat 10 of 50 procent gaat worden, weet niemand zeker. Daar proberen we zo achter te komen.”

Bij Nederlandse uitgeverijen gebruiken redacteuren zelf al een e-reader om manuscripten te lezen zonder kilo’s papier te hoeven meeslepen, weet Lisman. Zelf houdt hij het voorlopig liever bij papier. „Maar er zijn mensen die verwachten dat de papieren versie straks alleen een soort luxe gebonden versie zal zijn, en dat meeste lezers voor een tientje een boek in digitale vorm kopen.”

Lisman haalt een Japans voorbeeld aan: „In Tokio lezen mensen veel e-boeken in de bomvolle metro’s. Sommige boeken worden eerst voor gebruik op e-readers of mobiele telefoons uitgegeven. Als ze daar succesvol blijken, worden ze alsnog op papier uitgebracht.”

Prometheus heeft voor dit project „enkele tientallen” boeken omgezet in een digitale versie. Lisman: „We hebben gekozen voor boeken die het ook in papieren vorm al goed doen.” Als de verkoopresultaten goed zijn, volgen meer titels.

Wordt het e-boek een succes? Lees nrc.nl/discussie