Zit er auteursrecht op een twitterbericht in de krant?

Onlangs zag Joost Heijthuijsen uit Tilburg zijn twitterbericht terug in de nrc.next-rubriek Getweet. Hoe zit dat met copyright, mailt Heijthuijsen. „Mogen kranten zonder toestemming twitterberichten overnemen?”

Het is een terechte vraag, want Heijthuijsen had het gebruikelijke label #nrcnext niet in zijn bericht gezet en toch is zijn tweet in de krant gekomen. De redactie had die dag niets gevonden tussen de berichten waar het label wél in stond, en kwam het bericht van Heijthuijsen tegen. Hij maakte een vergelijking tussen Mart Smeets en de Duitse filosoof Hegel - „onbegrijpelijk, belangrijkdoend en breedsprakig”. Grappig genoeg voor plaatsing, vond de redactie.

Heijthuijsen is niet de eerste die over copyright en tweets begint. De eigenaar van Amerikaanse basketbalclub Dallas Mavericks Mark Cuban stelde die vraag eerder dit jaar ook. Hij liet zich tijdens een NBA-wedstrijd via Twitter negatief uit over de scheidsrechter. Sportzender ESPN pikte dat op en zond het uit. Daardoor zag de basketbalbond de kritiek op de scheidsrechter ook, en die gaf Cuban een boete van 25.000 dollar.

Had ESOPN de tweet mogen gebruiken? Volgens Twitter niet. In de gebruikersvoorwaarden zegt Twitter dat de gebruiker alle rechten heeft. Wel moedigen ze hun gebruikers aan een Creative Commons-licentie op hun berichten te zetten, wat betekent dat andere partijen het mogen hergebruiken – vaak met bronvermelding.

Maar niet op alle tweets zit copyright, zegt Steven Ras van adviesbureau ICTRecht. „Om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen moet de tweet voldoende origineel zijn. Anders mag je de tweet gewoon overnemen.”

Maar voor Getweet selecteren we tweets juist op hun originaliteit. Dus op die berichten rusten vermoedelijk wel auteursrechten. Volgens Ras kunnen we ons dan beroepen op het citaatrecht. „Omdat een tweet zo’n kort bericht is, is het niet altijd goed mogelijk om slechts een gedeelte daarvan te citeren zonder de essentie van het bericht te verliezen.” We mogen de tweets voor Getweet dus gebruiken, zolang we de naam van de twitteraar noemen en niets aanpassen. En dat hebben we bij Heijthuijsens bericht – en alle andere tweets – gelukkig gedaan.

Ernst-Jan Pfauth