Voor Bos begint de meter nu te lopen

De beurshausse speelt minister Bos in de kaart. De schatkist kan winst gaan maken op de reddingsacties voor ING en Aegon. Maar wat is het winstperspectief voor ABN Amro?

Bos is uit de brand. De koers van de aandelen van ING staat tien maanden na de kapitaalinjectie van 10 miljard euro weer boven de prijs die de minister van Financiën heeft betaald.

Ook de koersen van de twee andere grote financiële instelling die steun kregen staan dankzij een ouderwetse ‘campinghausse’ boven de aankoopprijs van de overheid (Aegon, 3 miljard euro steun) of min of meer op de aankoopkoers (SNS Reaal, 750 miljoen euro).

Gisteren stoof de AEX beursgraadmeter door de 300 punten. ING kwam boven 10 euro.

Beleggers en speculanten op de financiële markten maken duidelijk dat de eerste fase van de kredietcrisis, zeg maar: de fase van schrik en paniek, is afgesloten. De stemming is een mondiaal fenomeen, dat wordt aangewakkerd door gunstiger economisch nieuws, opluchting en de herbenoeming van Ben Bernanke als voorzitter van het Amerikaanse stelsel van centrale banken.

Maar niet elke regering heeft zijn vermogensverliezen op de kapitaalinjecties al zo snel weggewerkt als de Nederlandse.

De Financial Times becijferde deze week dat alleen de Verenigde Staten en Zwitserland substantiële vermogenswinsten hebben behaald op hun reddingsacties.

De Zwitserse overheid verkocht vorige week zijn aandelenpakket in UBS met een winst van bijna 800 miljoen euro. De Verenigde Staten hebben dankzij een kapitaalinjectie van Citigroup tegen afbraakkoersen een vermogenswinst, op papier, van bijna 11 miljard dollar. Andere landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, staan nog op grote vermogensverliezen.

Minister Bos heeft zijn vermogensverliezen van de afgelopen maanden op de reddingsacties ingelopen en staat nu op winst.

Iets meer dan tien maanden geleden, op vrijdag 19 oktober, veroorzaakten beleggers een regelrechte vertrouwenscrisis rond ING. ING haalde de publicatie van de resultaten over het derde kwartaal naar voren in een kennelijke poging het vertrouwen te herstellen. Maar het verlies van 500 miljoen euro werkte als een rode lap op een stier. De koers verloor op een dag 27 procent, zakte naar 7,34 euro en op zaterdagochtend begonnen de onderhandelingen met het ministerie over een kapitaalinjectie. Zondag was de transactie op hoofdlijnen uitgewerkt en minister Bos besloot om voor 10 miljard euro nieuwe, speciale aandelen te kopen tegen een koers van 10 euro. Dat was de koers de dag voor die onrustige vrijdag. Op 9 maart van dit jaar bereikten de aandelen een dieptepunt van 2,30 euro.

De papieren vermogenswinst van de schatkist op de reddingsacties kan op afzienbare termijn al een werkelijke winst worden als Aegon voor een miljard euro staatssteun met rente gaat aflossen. De steunvoorwaarden voor ING, de grootste kapitaalinjectie, maken een snelle aflossing zoals bij Aegon, met rendement voor de schatkist, niet mogelijk.

Voor het totaalbeeld van het rendement van de interventies spelen nog twee andere reddingsacties een rol: de garanties op een pakket Amerikaanse woninghypotheken van ING ter waarde van ongeveer 22 miljard euro en de overname van ABN Amro en Fortis Nederland. ING meldde bij de publicatie van zijn resultaten over het eerste half jaar de eerste verliezen op deze hypotheken. Of dat meteen een tegenvaller voor de schatkist oplevert, is niet duidelijk.

Belangijker is de toekomst van ABN Amro, waarvoor het kabinet inmiddels zo’n 25 miljard euro vermogen heeft betaald. ABN Amro is net als andere banken de volgende fase van de crisis ingegaan: oplopende reserveringen voor verliezen op kredieten die bedrijven en particulieren niet terugbetalen. Het koersverloop van ING sinds de bankencrisis van de herfst van 2008 weerspiegelt deze tweede fase. Kredietverliezen drukken de winsten. Financiële bedrijven deden het jarenlang beter dan de beursgraadmeters, maar hun glans is dof geworden.