Een echte, wat mindere Almodóvar

Penélope Cruz als Lena in haar gouden kooi Scene uit de film Los Abratos Rotos (Broken Embraces) (2009)

Broken Embraces (Los Abrazos Rotos) Regie: Pedro Almodóvar. Met: Penélope Cruz, Lluís Homar, José Luis Gómez. In: 23 bioscopen.**

Je bent pas echt geslaagd als ze je film ‘een echte Almodóvar’ noemen. Wanneer je als regisseur een genre op zich bent geworden. Via groteske komedies in de jaren tachtig en melodrama’s nadien heeft de Spaanse regisseur Pedro Almodóvar wereldwijd een geweldige reputatie opgebouwd: de decadente stem van post-Franco Spanje. Maar zijn jongste film Broken Embraces wekte deze lente in Cannes gering enthousiasme. Een mindere Almodóvar, daar kwam het op neer. De Spaanse filmkritiek sabelde de film zelfs eensgezind neer met opgewonden kwalificaties als ‘onuitstaanbaar’, ‘grotesk’, ‘geforceerd’ of ‘zelfingenomen mentale masturbatie’.

Zo erg is het nu ook niet: Broken Embraces is vooral een beetje saai. De film volgt de blinde scriptconsultant Harry Caine (Lluís Homar) die vroeger onder de naam Mateo Blanco een succesvol regisseur was. Hij is een dwangmatige macho die zijn blindheid inzet om een behulpzaam meisje seksueel te overrompelen: een echt Almodóvar-karakter. Als een oude bekende aan de deur klopt met een ongepast verzoek, vertelt Mateo hulpje Diego over zijn tragische verleden. Zijn grote liefde Lena (Penélope Cruz), een callgirl en actrice, was de vriendin van de geobsedeerde oude zakenman Ernesto Martel (José Luis Gómez), die de medische behandeling van haar doodzieke vader betaalde. Lena deed in 1992 auditie voor Mateo’s film Vrouwen en Koffers en kreeg de hoofdrol, niet in eerste plaats om haar acteren. De zakenman besloot de film te financieren, maar liet zijn zoon, een puisterige, miserabele homo, met een videocamera op de set spioneren. Lena en Mateo wisten hun overspel geheim te houden tot de zakenman via een liplezer ontdekte hoe Lena echt over hem en zijn seksuele prestaties dacht. Dat zette een keten tragische gebeurtenissen in gang.

Wat maakt deze film tot een echte Almodóvar? Een zigzaggend plot voortgestuwd door ongecontroleerde passie, jaloezie, verraad en geheimen. Soepele, vloeiende montage. Narcistische verwijzingen: Mateo’s film ‘Vrouwen en Koffers’ is een pastiche van Almodóvars doorbraakfilm 'Vrouwen op de Rand van een Zenuwinzinking’ uit 1988. Citaten uit de filmgeschiedenis: Cruz die in de armen van haar geliefde huilt om Ingrid Bergman die huilt om onder vulkanische as bedolven, verstrengelde geliefden in de ruïnes van Pompeï (Rossellini’s Viaggo in Italia) Uiteraard pruiken, diep verzadigde kleuren en kunstmatige beeldcomposities.

Er zijn glimpen van Almodóvars meesterschap. Neem het gestileerde contrast tussen de megalomane, benauwende goede smaak van zakenman Martel en de weidse vrijheid van het Canarische eiland Lanzarote, het toevluchtsoord van de geliefden. De zwarte, vulkanische vlakte van Lanzarote voorspelt tegelijk hun doem, wat weer mooi aansluit bij die twee verstrengelde geliefden in Pompeï. Of neem de hand van de blinde ex-minnaar die naar Lena tast op een beeldscherm: zoomt de camera in dan verwaait zij tot pixelsneeuw. Onbereikbaar.

Wat maakt dit dan tot een mindere Almodóvar? Emotioneel doet Broken Embraces niets. Hij wil een hommage aan de film noir zijn, met samenzwerende, gedoemde overspeligen. Maar de geliefden zijn vagelijk afstotend. Cruz is zinderend als altijd, hoewel haar mix van kwetsbaarheid en berekening soms wringt. Het probleem ligt vooral in het steriele acteren van Lluís Hommar. Zijn sereniteit grens aan slaapwandelen, de onthullingen over het hoe en waarom laten je daarom steeds onverschilliger. Ah, zo zat het dus, denk je. Aardig bedacht.

De film moet af, luidt de laatste zin van Broken Embraces. Die zin had je liever wat eerder gehoord in deze echte, maar wat mindere Almodóvar.