Veel bomen op landbouwgronden

Landbouw vormt een ernstige bedreiging voor het klimaat, wordt vaak gedacht. Logisch, want ontbossing (vooral als de bomen blijven liggen en wegrotten, of als het hout wordt verbrand), die voor een groot deel het gevolg is van de behoefte aan meer landbouwgrond, is verantwoordelijk voor zo’n 20 procent van de door de mens veroorzaakte uitstoot

Illegale houtkap in Indonesie voor palmolieplantages (Foto AFP)

Illegale houtkap in Indonesie voor palmolieplantages (Foto AFP)Illegale houtkap in Indonesie voor palmolieplantages (Foto AFP)

Landbouw vormt een ernstige bedreiging voor het klimaat, wordt vaak gedacht. Logisch, want ontbossing (vooral als de bomen blijven liggen en wegrotten, of als het hout wordt verbrand), die voor een groot deel het gevolg is van de behoefte aan meer landbouwgrond, is verantwoordelijk voor zo’n 20 procent van de door de mens veroorzaakte uitstoot van kooldioxide. (zie ook het REDD-programma)

Een onderzoek van het World Agroforestry Centre in Nairobi laat echter een ander beeld zien. De onderzoekers spreken van een bos als een gebied bedekt is met ten minste 10 procent bomen. Op basis van satellietbeelden concluderen ze dat op de helft van alle landbouwgrond bossen liggen. Samen vormen die, volgens directeur Dennis Garrity van het Agroforestry Centre, een bos dat twee keer zo groot is als de regenwouden van de Amazone.

Tot nu toe werd altijd gedacht dat op de landbouwgronden in de wereld ongeveer 3 miljoen vierkante kilometer bos ligt, maar in werkelijkheid gaat het om 10 miljoen vierkante kilometer. Veel onderzoekers roepen boeren op om meer bossen te planten. En niet alleen omdat dat goed is voor het klimaat.

Pencentage bos op landbouwgrond (klik voor vergroting)

Pencentage bos op landbouwgrond (klik voor vergroting)Pencentage bos op landbouwgrond (klik voor vergroting)

Bomen zijn over het algemeen beter bestand tegen gevolgen van klimaatverandering dan veel landbouwgewassen. Ze kunnen boeren dus bijvoorbeeld helpen om een droog seizoen door te komen. Bossen bieden bovendien schaduw voor landbouwgewassen en vee, zijn windbrekers, voorkomen erosie en kunnen leveranciers zijn van vruchten, noten, medicinale grondstoffen, bouwmateriaal, rubber en brandstof.

Verbrand bos op veengronden in Zuid-Kalimantan (Foto Reuters)

Verbrand bos op veengronden in Zuid-Kalimantan (Foto Reuters)Verbrand bos op veengronden in Zuid-Kalimantan (Foto Reuters)

Critici vinden het rapport wel wat optimistisch. Ook een gebied waar zojuist negentig procent van de bomen is gekapt om plaats te maken voor landbouwgrond, telt nog steeds mee. Volgens de FAO is de ontbossing sinds 2000 gedaald naar 7,3 miljoen hectare per jaar (tegen 8,9 miljoen gemiddeld in jaren daarvoor). Nobelprijswinnaar Wangari Maathai roemt het rapport, maar waarschuwt ook dat boeren geen exotische bomen moeten planten.