Tribale afkomst compliceert census Kenia

Een medewerker van de landelijke volkstelling in Kenia noteert de gegevens van een gezin in de sloppenwijk Kibera in Nairobi. De telling duurt tot 31 augustus. (Foto Reuters) An enumerator records details of a family participating in the national population census at the Kibera slum in Kenya's capital Nairobi August 24, 2009. Kenya began its National Housing and population census on Monday and it is expected to continue till August 31. REUTERS/Thomas Mukoya (KENYA POLITICS) REUTERS

Kenia is gisteren begonnen met een nationale volkstelling, die gevoelig ligt vanwege de tribale rellen vorig jaar na de verkiezingen. Die kostten aan zeker vijftienhonderd Kenianen het leven. Veel Kenianen zijn huiverig geworden om hun stamafkomst te vermelden.

De non-gouvernementele groep Tribe Kenya heeft Kenianen geadviseerd om hun stamverwantschap niet op te geven en in plaats daarvan in te vullen ‘Mijn stam is Kenia’. De Kenianen hebben vandaag vrij om de papieren in te vullen. De telling duurt een week.

Volkstellingen liggen overal in Afrika gevoelig. Op stambasis gevormde regio’s zijn er bij gebaat zoveel mogelijk inwoners te tellen. Dat vergroot de competitie om een aandeel in de nationale inkomsten. De telling kan ook tot politieke spanningen leiden. Want politiek in Afrika, en zeker in Kenia, leunt op stamafkomst. De grootste stam heeft de grootste partij. En de stam die straks de grootste blijkt, zal het grootste deel van de politieke macht opeisen.

Toen Daniel arap Moi president was (1978-2002) bleek bij een volkstelling in 1989 zijn tribale groep de Kalenjin plots heel stevig gegroeid, ten koste van de Kikuyu en de Luo. Deze twee stammen voerden toen oppositie tegen Moi. Een Luo-politicus reageerde destijds verontwaardigd: „Is mijn stam door een dodelijke epidemie getroffen waar we niet van afweten?” De numerieke sterkte van de veertig Keniaanse stammen werd bij de volkstelling van tien jaar geleden niet officieel bekendgemaakt, maar lekte uit.

Vorig jaar vond het geweld voor een belangrijk deel plaats tussen enerzijds de Kikuyu van de zittende president Kibaki, en de Luo van oppositieleider Odinga en de Kalenjin. De Kikuyu zijn met naar schatting ruim 10 procent de grootste stam in Kenia.

Een andere controversiële vraag betreft religie. Algemeen wordt aangenomen dat het land 25 procent moslims telt. Volgens de moslims zelf ligt het werkelijke cijfer dichter tegen de 50 procent. Indien de volkstelling dit bevestigt kunnen de Keniaanse moslims hun recht laten gelden om de islamitische wetgeving in te voeren.

Kenia telde tien jaar geleden 28,7 miljoen inwoners, nu vermoedelijk rond de 40 miljoen.