Moslimfilosoof

Moslimfilosoof. Zo wordt Tariq Ramadan, de ontslagen integratieadviseur van Rotterdam, steeds genoemd. Over dat woord heb ik lang moeten nadenken. Kan dat eigenlijk wel, moslimfilosoof zijn?

Mijn tekstverwerker kent het woord niet, dus dat is al een teken aan de wand. En ook ik heb zo m’n twijfels. Ik bedoel, Ramadan voert zelf deze titel niet, maar toch: kan hij, al filosoferend, nog tot de conclusie komen dat onze moraal haar oorsprong vindt in de menselijke wil in plaats van die van God? Kan hij, bij nader inzien, vinden dat Darwin een betere verklaring voor het ontstaan van het leven had dan de Koran? Kan hij, na enige reflectie, zijn geloof in transcendentie alsnog inwisselen voor een materialistische verklaring van de wereld om ons heen?

Zo ja, dan is hij volgens mij geen moslim. En zo nee, dan is hij in mijn woordenboek geen filosoof. Het idee alleen al dat De Waarheid is opgetekend in één boek klinkt mij niet erg filosofisch in de oren. Noem me gerust een dogmatisch scepticus, maar voor mij is twijfel altijd het begin van filosofie – en verwondering de moeder der ideeën. Niet bepaald de sterkste kanten van Ramadan.

Of filosofeert hij pas als de zon onder is?

Maar goed, de vráág luidde of hij een goede bruggenbouwer was. Geen idee – en ook dát lijkt me geen goed teken. Ik heb Ramadan, afgezien van zijn colleges voor een select groepje studenten, nooit veel zien bijdragen aan het publieke begrip van de islam in Nederland. En of moslims door hem nu zo veel wijzer zijn geworden over de filosofieën die onze samenleving hebben gevormd? Je ne sais pas. Maar ja, ik heb dan ook geen Iraanse staatstelevisie op de kabel. Beetje lastig bruggen bouwen dus, als je alleen via de schotel te ontvangen bent. Een talkshow op RTV Rijnmond was, gezien de functieomschrijving, misschien passender geweest.

Alhoewel, veel had dat waarschijnlijk ook niet uitgemaakt. Want, hoewel alle partijen in ons land, na zeven jaar oorverdovend debat over integratie, het er unaniem over eens zijn dat er ten minste één cruciale voorwaarde is voor succesvolle inburgering: onze belangrijkste integratieadviseur sprak zelf geen Nederlands.

Hollandser kan bijna niet.

Rob Wijnberg