Drie paspoorten voor een jonge wereldreiziger

De Kinderbescherming wil niet dat Laura Dekker (13) solozeilend op wereldreis gaat en is naar de kinderrechter gestapt. Laura vestigt zich desnoods in Nieuw-Zeeland.

De dertienjarige Laura Dekker zet alles op alles om als jongste solozeiler rond de wereld te varen. Om onder de Nederlandse leerplichtwet uit te komen, wil ze zich laten uitschrijven bij de gemeente Wijk bij Duurstede en zich officieel vestigen in Nieuw-Zeeland. Daar is ze geboren tijdens een vierjarige wereldzeereis van haar ouders. Volgens haar advocaat Peter de Lange heeft ze „zout in haar bloed”. Behalve een Nederlands en Nieuw-Zeelands paspoort heeft ze een Duits paspoort – haar moeder is Duitse.

Gisteren diende in Utrecht de zaak die de Raad voor de Kinderbescherming had aangespannen tegen de ouders van Laura. Tijdens de persconferentie na afloop van de zittingsdag bij de kinderrechter oogt Laura ontspannen. Ze haalt haar schouders op over alle ophef. „En ik heb nog geen meter gezeild”, zegt ze met verbazing op haar gezicht. Laura is van plan begin september uit te varen op haar ruim acht meter lange polyester Hurley 800, Guppy genaamd.

Naast haar zitten vader Dick Dekker en hun advocaat. Haar moeder is er niet. De ouders leven gescheiden. Dat haar moeder de droom van Laura net zo onvoorwaardelijk steunt als haar vader wordt gesuggereerd, niet bevestigd. Vragen over de privésituatie ontwijkt de advocaat.

Wat een solozeereis moet worden, is nu een zaak waarover drie rechters, een advocaat, Bureau Jeugdzorg, de Raad voor de Kinderbescherming en de Nederlandse en buitenlandse media zich buigen. Wat is het probleem?

In een notedop: Laura’s vader staat achter de wereldzeereis, de Raad voor de Kinderbescherming niet. Door de reis toe te staan, wordt Laura in haar ontwikkeling bedreigd, vindt de Kinderbescherming, die daarom gisteren een zwaar middel inzette. Ze verzocht de rechtbank de ouderlijke macht over Laura op te schorten of te beperken.

Richard Bakker van de Kinderbescherming: „Wij maken ons zorgen over haar ontwikkeling. Een puber van dertien heeft veiligheid nodig, en onderwijs en contact met leeftijdgenoten.”

Zolang Laura is ingeschreven in Nederland is zij als dertienjarige leerplichtig. Onder omstandigheden kan daarvan worden afgeweken. Een wereldreis, met of zonder ouders, is géén grond tot uitzondering op de leerplicht. Dat wil niet zeggen dat dit nooit gebeurt. Vorig schooljaar waren volgens de Wereldschool – de school die onderwijs op afstand aanbiedt – tien tot vijftien kinderen mét hun ouders op (zeil)reis, die onderwijs op afstand volgden. Het gaat dan om kinderen die zijn uitgeschreven uit Nederland. Dat is Laura nu van plan, zodat ze niet onder de Leerplichtwet valt en ongehinderd kan leren via de Wereldschool.

Dat haar ouders er niet bij zijn, is voor de Wereldschool geen probleem. Peter Kuchen, onderwijsadviseur van de Wereldschool: „Bij basisonderwijs speelt de aanwezigheid van ouders een rol, bij voortgezet onderwijs niet. Dat doen kinderen zelfstandig.” Volgens hem is onderwijs aan boord geen probleem. „We geven minder papieren materiaal mee en meer digitaal, dat scheelt gewicht.”

Pieter Schoenmakers, directeur van de landelijke organisatie Ingrado, voor leerplicht en voortijdig schoolverlaten: „De vraag die moet spelen is of een kind voldoende leerrechten krijgt. Het gaat niet alleen om kennis, ook om interactie met andere kinderen.” De mening van het kind telt wel, maar is niet doorslaggevend. „Soms moet je kinderen tegen zichzelf beschermen.”

Schoenmakers geeft toe dat uitschrijven een manier is om de leerplicht te ontwijken. „Maar dat zou ik niet willen propageren. Ook verliezen ouders dan niet alleen de lasten, ook de lusten zoals kinderbijslag en gratis verzekeringen.”

Uitschrijven uit Nederland doet niets af aan de juridische kwestie rond de ouderlijke macht over Laura. Toch gaat Wijk bij Duurstede niet zomaar over tot uitschrijving. Een woordvoerder van de gemeente kan om redenen van privacy niet zeggen of Laura een verzoek tot uitschrijving heeft gedaan. Wel wacht de gemeente, als een zaak onder de rechter is, met uitschrijven tot er een beslissing is. De kinderrechter in Utrecht doet vrijdag uitspraak. „De gemeente zal een juridische uitspraak meenemen in haar beslissing.” Wijk bij Duurstede heeft zes weken om een besluit te nemen.

Intussen gaat de hoofdpersoon in dit avontuur door met haar voorbereidingen. Laura’s vaarroute zal een veilige zijn, benadrukt haar advocaat. Ze steekt twee oceanen over, en elke oversteek duurt normaal gesproken niet langer dan drie weken. Ze vaart niet om de gevaarlijke Kaap Hoorn en Kaap de Goede Hoop, maar door het Panama- en Suezkanaal. Laura zet vaak voet aan wal – haar ouders hebben volgens de advocaat een wereldwijd netwerk aan zeilcontacten. Op zee is ze per satelliettelefoon bereikbaar.

De dertienjarige moet opschieten met haar recordpoging. De 17-jarige Brit Mike Perham hoopt eind deze week terug te keren van zijn solotocht rond de wereld. Hij is dan de jongste zeiler die hierin is geslaagd.

Dekker zou volgens plan vijftien of zestien zijn als ze over twee jaar is teruggekeerd van haar avontuur. Haar advocaat: „Wie wil er niet in het Guinness Book of Records staan?”