Aanklager VS onderzoekt CIA-verhoren

De Amerikaanse minister van Justitie Eric Holder heeft gisteren een aanklager benoemd die moet onderzoeken of CIA-medewerkers over de schreef zijn gegaan bij het verhoren van terreurverdachten.

Dit heeft zijn ministerie gisteravond bekendgemaakt. Het gaat om medewerkers van de Amerikaanse inlichtingendienst die het mandaat van de regering-Bush zouden hebben overschreden.

De basis voor het onderzoek is een gisteren openbaar gemaakt inspectierapport uit 2004 over de verhoren waaraan de CIA belangrijke terreurverdachten onderwierp in de geheime detentiecentra die de dienst na ‘11 september’ opzette. Het rapport is zwaar gecensureerd en met vertraging vrijgegeven, officieel omdat Holder eerst wilde nagaan of er staatsgeheimen in worden onthuld.

Afgelopen weekeinde lekten in de pers al details uit het rapport uit. Onder meer over bedreiging van een verdachte met een ongeladen pistool, een elektrische boor en met schijnexecuties. Ook werd gedreigd met moord en verkrachting van familieleden.

Eerder op de dag kwam het bericht dat CIA-directeur Leon Panetta met aftreden had gedreigd als het rapport zou worden vrijgegeven. In een brief aan zijn medewerkers noemde Panetta, die vooralsnog aanblijft, het rapport „een oud verhaal”. „Voor de CIA ligt de uitdaging nu niet in de veldslagen van gisteren, maar in die van vandaag en morgen.”

Het aangekondigde strafrechtelijk onderzoek heeft geen betrekking op CIA-medewerkers die omstreden verhoortechnieken toepasten waarvoor de regering-Bush expliciet toestemming gaf. Het gaat daarbij onder meer om waterboarding (simuleren van verdrinking) en slaapdeprivatie (iemand dagenlang wakker houden).

Juristen van de regering-Bush hebben de veronderstelde juridische grondslag voor deze verhoormethoden eerder vastgelegd in vier zogenoemde ‘martelmemo’s’. Deze technieken zijn door onder meer het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) echter betiteld als martelen.

President Obama, die zich eerder tegen vervolging van CIA-medewerkers uitsprak, wees er gisteren in een verklaring op dat de beslissing tot vervolging zelfstandig is genomen door de minister van Justitie, los van de president.

John Durham, de aanklager die met het onderzoek wordt belast, geeft op dit moment al leiding aan het onderzoek naar de vernietiging van videobanden waarop omstreden verhoren werden vastgelegd.

Commentaar: pagina 7