Wijkkunstenaar maakt klaprozen hufterproof

Staatssecretaris Van der Laan bezoekt vandaag Kruiskamp, dat 2,5 jaar geleden tot de veertig slechtste wijken hoorde. Wat is er al verbeterd?

Een speelschip. Dat ziet kunstenaar Theo van der Hoeven voor zich op de plaats van een tijdelijke „achenebbisj speelplek” op het Neptunusplein in Kruiskamp, Amersfoort. Hij wil er een grote klok bij, „zodat mensen kunnen afspreken bij de klok”. Het moet een markant object worden, van grote afstand herkenbaar. „Het gaat over trots, respect.”

Van der Hoeven is voor drie jaar de wijkkunstenaar van de Amersfoortse probleemwijk Kruiskamp. In vijvers drijven zijn piepschuimen taarten, gemaakt met schoolkinderen ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van de stad. Een grimmig traliehek rond een binnenplaats liet hij door buurtjongens van Marokkaanse afkomst beschilderen in pasteltinten, voor 7,50 per uur. Hij zette granieten tafels en banken neer bij een school en een speelgoeduitleen. „Alles hufterproof.”

Zijn komst is een gevolg van de status van ‘Vogelaarwijk’ of ‘krachtwijk’ die Kruiskamp tweeënhalf jaar geleden kreeg. De dorpse wijk, volgens de statistieken een van de veertig slechtste van het land, moet door miljoeneninvesteringen veranderen in een ‘prachtwijk’ waar het prettig wonen en werken is. Minister Vogelaar vertrok, haar opvolger Van der Laan zette het beleid voort. Hij brengt vandaag een bezoek aan Kruiskamp, de wijk die deze krant volgt.

Kruiskamp staat 23ste op de ranglijst van de veertig wijken, die wordt aangevoerd door een Amsterdamse en drie Rotterdamse wijken. De Rotterdamse wethouder Dominic Schrijer merkte vorige maand op dat de problemen in Kruiskamp in geen verhouding staan tot de problemen in bijvoorbeeld Rotterdam-Zuid. Hij pleitte ervoor het aantal Vogelaarwijken na 2010 terug te brengen tot 20. Het budget voor wijkverbetering zou anders te zeer versnipperd raken, omdat Van der Laan ook geld geeft aan probleemwijken die niet op de lijst van veertig staan.

Wat is er tot nu toe verbeterd in Kruiskamp dat anders niet, of later, of minder ingrijpend verbeterd zou zijn? De wijk kreeg een vernieuwde speeltuin, twee extra politiesurveillanten op de fiets en een buurttoezichtteam, dat mensen aanspreekt die bijvoorbeeld vuilnis over het balkon gooien.

Een zogeheten AV-team (aanspreken en vooruithelpen) gaat vijf buurtjes af waar wijkwerkers veel problemen vermoeden. Het team belt bij elk huis aan. Achter de voordeur komen ze soms alcoholverslaving tegen, huiselijk geweld, schulden, isolement. Hulp is direct beschikbaar.

Het aantal inbraken nam in het eerste kwartaal van dit jaar af door gratis verstrekking van een onzichtbare stof waarmee bewoners hun eigendommen kunnen markeren. Volgende maand moet een nieuwe ‘magneetplek’ klaar zijn, met een Krajicek Playground, speelplek, hondenuitlaatplaats en beeldentuin. Voor de magneetplek wordt een vijver verlegd, een dure oplossing. „Zoiets gebeurt eerder omdat Kruiskamp onze krachtwijk is”, zegt wethouder Jelle Hekman van financiën.

Eén project heeft vertraging opgelopen, zegt directeur Koos Koolstra van de grootste woningcorporatie in de wijk, de Alliantie Eemvallei. Het monumentale pand ‘De Roef’, eigendom van de gemeente, moet een gebouw worden voor jongeren, gericht op werk en onderwijs. Maar de woningcorporaties onderhandelen nog steeds over aankoopprijs en exploitatie. Koolstra: „Wij vinden dat er al veel gebeurt in Kruiskamp. Soms heb je geen goed beeld van wat je moet toevoegen. Dan is het goed om even pas op de plaats te maken.” De ‘krachtwijk-investeringen’ in Kruiskamp zijn volgens Koolstra crisisproof. De afspraken lagen er al toen de crisis begon. Wel heeft hij „zorgen” over het geld dat via de zogeheten ‘Vogelaarheffing’ van andere woningcorporaties moet komen. Dat geld, jaarlijks 75 miljoen voor alle veertig wijken, is nog steeds niet uitbetaald.

Wijkkunstenaar Van der Hoeven heeft 100.000 euro te besteden. Dat is niet genoeg voor wat hij wil. Hij probeert zijn projecten meegefinancierd te krijgen door de corporaties, de winkeliersvereniging, de gemeente. Wat soms, zegt hij, gekmakend traag gaat.

Hij is een praktisch ingesteld man. Zeggen de wijkagenten dat de scheepswand van het speelschip niet dicht mag zijn omdat dat junks aantrekt, dan zet hij spijlen in het ontwerp. Decoraties uit de Marokkaanse steden Marrakech en Fez, waarmee hij kale portieken wilde verfraaien, leken volgens een paar Turkse jongens te veel op jodensterren. Die komen nu in een nieuwbouwflat. Behalve op de bovenste etage, daar wilden de bewoners klaprozen. Krijgen ze klaprozen.

Eerdere artikelen over Kruiskamp op nrc.nl/kruiskamp.