Over dansen en geweld

Het contrast kan nauwelijks groter zijn. Terwijl zaterdagnacht in Hoek van Holland op het strandfeest Sunset Grooves bij een schietpartij een dode viel en acht mensen gewond raakten, verliep het driedaagse Lowlands festival in de Flevopolder zonder noemenswaardige wanklank. Circa 55.000 bezoekers, ruim het dubbele van wat er in Hoek van Holland formeel mocht zijn, hielden zich in Biddinghuizen vreedzaam met elkaar op.

Natuurlijk zijn er grote verschillen tussen de festivals. In Hoek van Holland waren vermoedelijk hooligans aanwezig. Het Lowlandspubliek is traditioneel van een rustiger soort. Hoe ruig festivals zijn, hangt ook samen met de getoonde of gedraaide muziek. Lowlandsbezoekers zijn gemiddeld bovendien ouder en hebben lang van tevoren veel betaald voor hun toegang. Sunset was gratis en kon op impuls worden bezocht.

Ten slotte bepaalt ook de wijze van organiseren hoe een festival verloopt. Door de dood van acht mensen, die tijdens een concert van de band Pearl Jam in 2000 werden doodgedrukt, is die les wel geleerd. Tegenwoordig worden hekken gebruikt om de druk voor, bij het podium weg te nemen. Stagediven en crowdsurfen zijn vaak verboden. Lowlands kent niettemin weinig regels. Maar op de regels die er zijn, wordt scherp toegezien. Dat betreft niet alleen gedrag, maar ook verdovende middelen. Veel calamiteiten zijn immers terug te voeren op overmatig druggebruik.

Hoewel de feiten nog niet bekend zijn, is er toch al iets te zeggen over het geweld dat in Hoek van Holland losbarstte. Politie en veiligheidsmensen zijn zeer goed in staat zich terughoudend op te stellen en tegelijk doortastend te zijn als dat nodig is. Zo voorkomen zij dat hun aanwezigheid escalerend werkt en handhaven zij toch effectief de orde. Maar dat kan alleen als zij zich goed kunnen voorbereiden. In Hoek van Holland lijkt dat de druk daarvoor te groot en te acuut was. Zoals vaker keerden bezoekers, kennelijk uit op een verzetje, zich na de schietpartij niet tegen de daders, maar tegen de toegesnelde politie.

Het ligt daarnaast voor de hand dat betalende bezoekers meer waarde hechten aan hun aanwezigheid. Wie iets van waarde bezit, wil dat verdedigen. Betalende bezoekers hebben zodoende een groter verantwoordelijkheidsgevoel. Bovendien moet goed worden gelet op de verhouding tussen bezoekersaantallen en de capaciteit van een festival. Want bij schaarste aan ruimte en faciliteiten neemt de agressie vaak toe. Bij gratis festivals is de toeloop veel moeilijker onder controle te houden. Zo’n optimale verhouding gaat ofwel ten koste van de winstmarges, of leidt tot hogere toegangsprijzen. Maar dat zij dan maar zo.

Sunset Grooves is een schokkende gebeurtenis, die stemt tot nadenken. Maar laat niemand na de gebeurtenissen in Hoek van Holland beweren dat grote festivals niet meer kunnen. Veertig jaar na het oerfestival Woodstock in 1969 is het nog steeds heel goed mogelijk een grote groep mensen bij elkaar te brengen en probleemloos te laten genieten van muziek. Misschien dat andere organisatoren eens op stage zouden moeten gaan in Biddinghuizen.