Oudgedienden zorgen voor het nodige spektakel

Lowlands leek dit jaar een bedaagd festival te worden. Maar dancegroepen en een aantal oudere muzikanten als Grace Jones en The Prodigy kwamen gelukkig met een verrassing.

Zo kan een popfestival dus ook verlopen. Hooligans en agenten die met getrokken pistolen tegenover elkaar staan; meisjes die met bebloede gezichten de duinen in vluchten. Dat was zaterdagnacht, op het dancefeest Sunset Grooves in Hoek van Holland.

Hoe anders zag Lowlands er rond zaterdagnacht uit. Jongens in T-shirts met beertjes erop dansten onbezorgd met meisjes met hippiebandjes in hun haar. Alleen de decoratieve bamboetakken moesten het ontgelden.

Ook muzikaal leek Lowlands dit jaar een rustige editie tegemoet te gaan, met veel gevoelige mannen die met hoge stem gewag maakten van hun gebroken hart. Zo kon het gebeuren dat Lowlands 2009, dat al was uitverkocht voor de programmering bekend was, op papier bedaagd oogde.

Gelukkig liep het anders. En was dat vooral te danken aan de optredens van diverse oudgedienden, zoals The Prodigy en Grace Jones. Beiden brachten een grandioos visueel spektakel.

Maar Lowlands liep zaterdagmiddag vooral uit voor de verrassingsact die allang geen verrassing meer was. Them Crooked Vultures, met zanger/gitaris Josh Homme (Queens of the Stone Age) drummer Dave Grohl (Foo Fighters) en bassist John Paul Jones (Led Zeppelin) en gitarist Alain Johannes stelde niet teleur. Hun muziek oversteeg twee decennia popgeschiedenis: van Jones’ psychedelische rock uit de jaren zeventig tot de woeste grooves van Grohl uit de jaren negentig. Vooral het gitaarduel tussen Josh Homme en Alain Johannes zal de annalen van Lowlands ingaan.

Lowlands zelf had de gelegenheid te baat genomen het festivalterrein opnieuw in te delen, met meer ruimte voor dancemuziek. Dat bleek een goede zet, want gedurende het weekeinde ontwikkelde de dancehoek zich tot een plek waar de revolutie werd gepredikt. Er werd geschreeuwd, gespuugd, gesprongen en hevig met de billen geschud, zoals bij het Portugees/Angolese Buraka Som Sistema. Hun mix van Afrikaanse drums, Latin grooves en Westerse beats was weinig subtiel. Dat gold ook voor de meegebrachte danseressen, wier ‘droogneuk’-danspassen zorgden voor plaatsvervangende schaamte.

Daar stak voormalig pornoacteur en rapper Snoop Dogg fatsoenlijk bij af. Geflankeerd door een kleine posse bracht hij gemakzuchtige raps, waarin zijn eigen naam de hoofdrol speelde. Dat hij toch een rapper van wereldformaat is, bleek toen hij een grote wietplant uit het publiek cadeau kreeg. Binnen enkele seconden bracht hij een ingenieuze geïmproviseerde rap ten gehore over de gegeven „tree”.

De dancehoek bood ook onderdak aan bezwerende muziek. Zo liet Moderate op zaterdag horen dat heb je geen beukende beats of gierende geluidsexplosies nodig hebt om een adembenemende dj-set neer te zetten. Met hun licht hypnotiserende klanken, aangelengd met een scheut elektrische gitaar, schiepen de drie diskjockeys onder wie Modeselektor en Appleblim, een donkere, stemmige wereld. Om half vier ’s middags notabene, bij klaarlicht daglicht. Ze raakten er zelf ook van in de war en hielden per ongeluk voortijdig op, waarna ze het podium weer werden opgestuurd.

Natuurlijk kende de strijd om de mooiste plek op het terrein ook een verliezer. Dat was de tent Charlie, weggestopt in een uithoek van Lowlands. Zo kon het gebeuren dat de aanstekelijke New Yorkse garageband The Virgins minder aandacht trok dan hun stadgenoten The Vampire Weekend, die duidelijk moeite hadden met hun bedachtzame rock.

Lowlands was ook de plek waar een nieuwe lichting Britse vrouwelijke popartiesten te zien was. Little Boots werd begin dit jaar door de BBC getipt als „het grootste talent van 2009”, maar stelde teleur. De heldere stem van de kleine zangeres werd ontsierd door een hinderlijke, kinderlijke intonatie en haar elektropop was te eenvoudig om indruk te maken. Het was alsof je stond te kijken naar het brutaalste meisje uit groep zes.

Dan maakte Florence & the Machine even later meer indruk. De Londense zangeres bezit een donkere stem die ver voorbij het publiek voerde. Die stem werd niet alleen omlijst door bas, drum en gitaar, maar ook door een harp die opmerkelijk bleek te kunnen rocken.

Maar les kregen de Britse vrouwelijke nieuwkomers zondagavond van twee diva’s van weleer, van discoster Grace Jones en elektroclasher Peaches. Jones zette een theatrale show neer, waarin ze de duizenden toehoorders met een jaloersmakend gemak bespeelde. Dat ze zich inmiddels niet meer aan de hoge noten waagt, deed er niet toe. In plaats daarvan wervelde ze langs het publiek, schudde hun handen en rookte een joint met hen.

Even verderop gaf Peaches les in ruwe, ongepolijste elektropop. Ze gaf zich over aan scheurende gitaren en gillende synthesizers. Een ruwe show, vol verwijzingen naar rauwe seks. Uit de weg, gevoelige mannen; uit de weg, bijdehante meisjes. Hier staat een echte vrouw.

Pop. Lowlands. Gehoord: 21, 22 en 23 aug.

Meer artikelen en foto’s over Lowlands op nrc.nl/kunst