Niemand wil ‘spionnen’ in de moskee

De laatste dagen speelt een veelzeggend relletje. Zaterdag stond op de voorpagina van de Jakarta Post het bericht dat de politie tijdens de ramadan preken zou monitoren, om te controleren of geestelijken geen haatzaaiende boodschappen verkondigen. Dit in het kader van de Indonesische war on terror.

Woordvoerder Nanan Soekarna van de nationale politie zei dat politieagenten zouden worden uitgezonden naar moskeeën en religieuze bijeenkomsten. Wie provocatief preekte, zou hard worden aangepakt volgens de wet tegen haatzaaierij. ,,Niet omdat we niet houden van de preken die worden gegeven in moskeeën, maar preken over religieuze leer en ethiek moeten worden gescheiden van degene die aanmoedigen tot geweld.” Nu de laatste tijd vaker wordt geopperd om haatzaaiende geestelijken, scholen en uitgeverijen aan te pakken, geen idioot voorstel.

Maar al snel werd duidelijk waarom dat laatste eerder ook nooit gelukt is. Nanan had het nog niet gezegd, of half Indonesië viel over hem heen. Natuurlijk de onvermijdelijke Majelis Ulama Indonesia, bekend van de fatwa’s, en de radicalo’s van Hizbut Tahrir. Maar ook islamitische partijen zoals PKS en PPP, en de meer verlicht geachte PKB waren tegen het ‘bespioneren van moskeeën’. De gerespecteerde politiek analist Bahtiar Effendy concludeerde dat de politie ,,te ver was gegaan”. En vandaag sprak ik met mensenrechtenorganisatie Imparsial, en zelfs zij zijn fel tegen het plan.

Hoe verschillend de critici ook zijn, allemaal komen ze met een soortgelijk argument: de maatregel doet te veel denken aan de Nieuwe Orde, toen Soeharto preken liet controleren op anti-regeringssentimenten. Zo zei voorzitter Tifatul Sembiring van de PKS dat ,,de nationale politie moet beseffen dat het gebruik van repressieve middelen tegen verdachte ‘staatsvijanden’, zoals in de Soeharto-tijd, niet langer geaccepteerd is”. Maar ook een radicale groep zoals Hizbut Tahrir beroept zich op angst voor Nieuwe Orde-gedrag om het plan te kunnen afkraken.

Het einde van het liedje was dat de politie bliksemsnel terugkrabbelde. Vandaag opende de Jakarta Post al met het bericht dat de politie toch maar van het monitoren afziet. En vanmiddag belegde het hoofd van de Nationale Politie zelfs een persconferentie samen met de minister van Religieuze Zaken, met de boodschap dat alle media het helemaal fout hadden gehad, en dat er zelfs nooit een plan is gewéést.