Jansons weer bij 'zijn' KCO

Klassiek Kon Concertgebouworkest o.l.v. Mariss Jansons. Gehoord: 22/8 Concertgebouw Amsterdam. Volgende concert: 26/8 (live op Radio 4). ****

Voor het eerst sinds februari stond chef-dirigent Mariss Jansons zaterdag weer voor zijn Concertgebouworkest. De Carmen-voorstellingen in het Holland Festival had hij afgezegd wegens een onderzoek naar zijn frequente hartproblemen. In 1996 kreeg hij in Oslo een hartaanval tijdens zijn eerste operavoorstelling, in 2000 moest hij rust nemen, vorig jaar zegde hij in Amsterdam concerten af wegens hartritmestoornissen.

Rust en medische zorg hebben Mariss Jansons goed gedaan. Hij oogde aan het begin van zijn zesde seizoen in Amsterdam kwiek en energiek als vanouds tijdens een Robeco Zomerconcert. Ook zijn volgende concert op woensdag is een generale repetitie voor een tournee langs de steden Wiesbaden, Salzburg, Londen, Luzern, Berlijn en Dortmund.

Prachtig geprogrammeerd was dit concert op de grens van oorlog en vrede. Ritual (1984-’85) van Alfred Schnittke voor groot orkest (inclusief orgel, piano, celesta, klavecimbel en gitaar), verloopt in tien minuten van steeds duisterder dreiging naar een serene zondagochtendstemming met klokgeklep uit verre verten.

In Haydns Symfonie nr 100 ‘Militaire’ wisselen liefelijke en martiale passages elkaar af. Alles klonk met zorg, brille en theatraliteit. Een trompet tetterde op de bovengang, een band met triangel, trommel, bekkens en een rinkelbom marcheerde tijdens de finale de zaal binnen.

De Tiende symfonie (1953) van Sjostakovitsj stond in februari in Amsterdam al op het programma van Jansons’ vorige concert. Het is hoogstpersoonlijke muziek, na de Stalinterreur, de oorlog en de aanvallen op van de partij op hem. De donkere zwaarte, de sombere bezonkenheid en de fel flitsende passages kregen een fenomenale uitvoering: intens en spectaculair.