Hufterproof, mooi wonen

Minister Van der Laan bezoekt vandaag Kruiskamp in Amersfoort dat in tien jaar een prachtwijk moet worden.

Er zijn nu minder inbraken en meer speeltuinen. En D66 is er ineens de grootste partij.

Een van de granieten tafels van kunstenaar Theo van der Hoeven in Kruiskamp. (Foto Theo van der Hoeven)

Een speelschip. Dat wil kunstenaar Theo van der Hoeven op de plek van een tijdelijke speelplek op het Neptunusplein in Kruiskamp, Amersfoort. Het moet een markant object worden, van grote afstand herkenbaar. „Het gaat over trots, respect. We zetten hier geen afgekloven plastic ding neer.”

Van der Hoeven is voor drie jaar de wijkkunstenaar van de Amersfoortse probleemwijk Kruiskamp. In vijvers drijven zijn piepschuimen taarten, gemaakt met schoolkinderen ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van de stad. Hij liet granieten tafels en banken neerzetten bij een school en een speelgoeduitleen. „Alles hufterproof.”

Zijn komst is een gevolg van de status van ‘Vogelaarwijk’ of ‘krachtwijk’ die Kruiskamp tweeënhalf jaar geleden kreeg. De dorpse wijk, volgens de statistieken een van de veertig slechtste van het land, moet door miljoeneninvesteringen veranderen in een ‘prachtwijk’. Minister Vogelaar vertrok, haar opvolger Van der Laan (Wonen, Wijken en Integratie, PvdA) zette het beleid voort. Hij brengt vandaag een tussentijds bezoek aan Kruiskamp, de wijk die deze krant sinds 2007 volgt.

Kruiskamp staat 23ste op de ranglijst van de veertig wijken, die wordt aangevoerd door een Amsterdamse en drie Rotterdamse wijken. De Rotterdamse wethouder Dominic Schrijer zei vorige maand dat de problemen in Kruiskamp in geen verhouding staan tot de problemen in bijvoorbeeld Rotterdam-Zuid. Hij pleitte ervoor het aantal Vogelaarwijken na 2010 terug te brengen tot twintig. Het budget voor wijkverbetering zou anders te zeer versnipperd raken, omdat Van der Laan ook geld geeft aan probleemwijken die niet op de lijst van veertig staan.

Wat is tot nu toe verbeterd in Kruiskamp dat anders niet of minder ingrijpend verbeterd zou zijn?

De wijk kreeg een vernieuwde speeltuin, twee extra politiesurveillanten op de fiets en een buurttoezichtteam met een toezichthouder en een corporatiemedewerker, dat mensen aanspreekt die bijvoorbeeld vuilnis over het balkon gooien.

Een zogeheten AV-team (aanspreken en vooruithelpen) belt aan in vijf buurtjes waar wijkwerkers veel problemen vermoeden. Achter de voordeur komen ze alcoholverslaving tegen, huiselijk geweld, schulden, isolement. Hulp is direct beschikbaar.

Het aantal inbraken nam in het eerste kwartaal van dit jaar af door gratis verstrekking van een onzichtbare stof waarmee bewoners hun eigendommen markeren.

Volgende maand moet een nieuwe ‘magneetplek’ af zijn, met een Krajicek Playground, speelplek, hondenuitlaatplaats en beeldentuin. Voor de magneetplek wordt een vijver verlegd, een dure oplossing. „Zoiets gebeurt eerder omdat Kruiskamp onze krachtwijk is”, zegt wethouder Jelle Hekman van financiën. „Het resultaat moet echt mooi zijn.”

De winkeliers van Kruiskamp proberen het keurmerk veilig ondernemen te verwerven. „Als Kruiskamp geen krachtwijk was, hadden ze dat misschien ook gedaan”, zegt Hekman. „Tegelijk: een wijk verderop doen winkeliers het niet.”

Eén project heeft vertraging opgelopen, zegt directeur Koos Koolstra van woningcorporatie de Alliantie Eemvallei. Het monumentale pand ‘De Roef’ van de gemeente moet een gebouw worden voor jongeren, gericht op werk en onderwijs. Maar de corporaties die dat plan uitvoeren, onderhandelen nog steeds over de aankoop en exploitatie. „Wij vinden dat er al veel gebeurt in Kruiskamp. Soms heb je geen goed beeld van wat je moet toevoegen om het nog beter te laten werken. Dan is het goed om even pas op de plaats te maken.”

De ‘krachtwijkinvesteringen’ in Kruiskamp zijn volgens Koolstra crisisproof. De afspraken lagen er al toen de crisis begon. Wel heeft hij „zorgen” over het geld dat via de ‘Vogelaarheffing’ van andere woningcorporaties moet komen. Dat geld, jaarlijks 75 miljoen voor alle veertig wijken, is nog steeds niet uitbetaald.

Wijkkunstenaar Van der Hoeven heeft 100.000 euro te besteden: niet genoeg voor wat hij wil. Hij probeert extra financiering te krijgen door de corporaties, de winkeliersvereniging, de gemeente. Soms gaat het gekmakend traag, zegt hij. Gelukkig is hij praktisch ingesteld. Zegt de politie dat de wand van het speelschip niet dicht mag zijn omdat dat junks aantrekt, dan zet hij er wel spijlen in. Als er maar een grote klok inkomt. Dan „kunnen mensen afspreken bij de klok”.

Lees eerdere artikelen over Kruiskamp op nrc.nl/kruiskamp