Festivals en geweld

Het contrast kan nauwelijks groter zijn. Terwijl zaterdagnacht in Hoek van Holland op het strandfeest Sunset Grooves bij een schietpartij een dode viel en acht mensen gewond raakten, verliep het driedaagse Lowlandsfestival in de Flevopolder zonder noemenswaardige wanklank. Circa 55.000 bezoekers, ruim het dubbele van hoeveel er in Hoek van Holland formeel mochten zijn, hielden zich in Biddinghuizen vreedzaam met elkaar op.

Natuurlijk zijn er grote verschillen tussen de festivals. In Hoek van Holland waren hooligans aanwezig. Het Lowlandspubliek is traditioneel van een rustiger soort. Hoe ruig festivals zijn, hangt ook samen met de getoonde of gedraaide muziek. Lowlandsbezoekers zijn gemiddeld bovendien ouder en hebben lang van tevoren veel betaald voor hun toegang. Sunset was gratis en kon op impuls worden bezocht.

Ook de wijze van organiseren bepaalt hoe een festival verloopt. Door de dood van acht mensen die tijdens een concert in Denemarken van de band Pearl Jam in 2000 werden doodgedrukt, is die les wel geleerd. Tegenwoordig worden hekken gebruikt om de druk bij het podium weg te nemen. Stagediven en crowdsurfen zijn vaak verboden. Niettemin kent Lowlands weinig regels, maar op de regels die er zijn, wordt scherp toegezien. Dat betreft het gedrag, maar ook verdovende middelen. Veel calamiteiten zijn immers terug te voeren op overmatig druggebruik.

Hoewel nog niet alle feiten bekend zijn, is er al iets te zeggen over het geweld dat in Hoek van Holland losbarstte. Politie en veiligheidsmensen zijn zeer goed in staat zich terughoudend op te stellen en tegelijk zonodig doortastend te zijn. Zo voorkomen zij dat hun aanwezigheid escalerend werkt en handhaven zij toch effectief de orde. Dat kan alleen als ze zich goed kunnen voorbereiden. Het lijkt erop dat in Hoek van Holland de druk daarvoor te groot en te acuut was. Zoals vaker keerden bezoekers zich na de schietpartij niet tegen de daders, maar tegen de politie.

Het ligt daarnaast voor de hand dat betalende bezoekers meer waarde hechten aan hun aanwezigheid. Wie iets van waarde bezit, wil dat verdedigen. Betalende bezoekers hebben zodoende een groter verantwoordelijkheidsgevoel.

Bovendien moet goed worden gelet op de verhouding tussen bezoekersaantallen en de capaciteit van een festival. Bij schaarste aan ruimte en faciliteiten neemt de agressie vaak toe. Bij gratis festivals is de toeloop veel moeilijker onder controle te houden. Zo’n optimale verhouding gaat of ten koste van de winstmarges of leidt tot hogere toegangsprijzen. Dat zij dan maar zo.

Sunset Grooves is een schokkende gebeurtenis, die stemt tot nadenken. Maar laat niemand beweren dat grote festivals, 40 jaar na oerfestival Woodstock en 39 jaar na Kralingen, niet meer kunnen. Het is heel goed mogelijk een grote groep mensen bij elkaar te brengen en probleemloos te laten genieten van muziek. Organisatoren moeten maar eens op stage gaan in Biddinghuizen.