En in Biddinghuizen: sorry en wat Mitsubishi-pillen

Waarschijnlijk zo’n 180 aanhoudingen voor drugs, illegale kaartjes en diefstal.

Dat is de uitkomst van drie dagen Lowlands waar mensen gewoon ‘sorry’ zeggen.

Stom natuurlijk, maar hij móét gewoon even voelen of het er nog is. De ingangscontrole is de jongen van een jaar of twintig, laten we hem Mark noemen, ongeschonden doorgekomen en het festivalterrein van Lowlands strekt zich voor hem uit. Zijn hand gaat naar de plek waar hij het verborgen had, en voor hij het weet voelt hij een vreemde hand onder zijn elleboog. Na een rustige wandeling belandt hij beduusd twintig meter verderop achter het hek, waar een team hem geroutineerd controleert.

Paul Roos, coördinator van het zogenoemde Posec (politie-security) team toont de oogst uit Marks Björn Borg: een zakje met pastelblauwe tabletten.

Mark maakt kennis met de eerste halte van wat het ‘strafrechtstraatje’ van Lowlands heet: een reeks kantoorcontainers waar overtreders als op een lopende band worden verwerkt. Het lijkt nauwelijks een politiepost. De helft van de mannen lijkt weggelopen uit een heavymetalband, de andere helft uit de filmset van The Big Lebowsky.

Terwijl Mark in de bewaringsruimte wordt gestald, test John, denk aan ZZ Top, van de technische recherche het materiaal. „Mitsubishi-pillen”, zegt hij, en wijst op het embleempje van het automerk dat er op is gestempeld. De vloeistof in zijn testbuisje kleurt razendsnel. De pillen blijken van uitstekende kwaliteit.

Wat Mark is gebeurd, overkwam vorig jaar 180 festivalbezoekers die voor een overtreding werden opgepakt, waarvan 159 werden vervolgd. Maar op 55.000 bezoekers blijft het een schijntje. Dat er op Lowlands relatief veel aanhoudingen zijn, komt vooral door het actieve anti-drugsbeleid van de organisatie. 450 veiligheidsmensen dragen daaraan bij, en de politie steekt er 1.300 manuren in. De vredelievendheid van het festival blijkt uit de cijfers: „98 procent van de overtredingen is drugsgerelateerd. De rest, een of twee per jaar, betreft de vernieling van een tent of fraude met toegangskaarten”, zegt projectleider Klaas Bakker van de politie.

Bij andere grote festivals spelen geweldsdelicten een veel grotere rol. Een van de weinige opstootjes van de laatste jaren betrof een tent die was opgezet op een plek die een andere bezoeker koste wat kost zelf wilde bezetten. Achteraf bleek waarom: hij had er een week van tevoren zelf een bus met pillen ingegraven.

Op het festivalterrein opereren intussen vier teams, die elk bestaan uit een politieagent en twee veiligheidsmensen in burger. Coördinator Paul Roos wijst ze buiten voorzichtig aan. Roos is een beer van een kerel, ongeschoren, met kuif, een ringetje in zijn rechteroor en een T-shirt van de metalgroep Gorefest („jammer dat die uit elkaar zijn”).

Het is buitengewoon lastig de mannen te onderscheiden van de menigte, maar uiteindelijk lukt het toch. Twee zien eruit als de Bluesbrothers op vakantie, de ander als een meestal vriendelijke reus. Het volgende moment zijn ze uit het oog verdwenen, en daarna wandelen ze met alweer een verdachte naar het hek naast de ingang.

Het gaat om de snelheid en de rust waarmee het gebeurt, legt Roos uit. Bij geroep of geren ontstaat er onrust, en dat is slecht voor de sfeer. De snelheid is verbluffend. Als de opgebrachte man al lang en breed achter het hek gesluisd is, merken zijn drie vrienden pas dat hij ontbreekt. Verzet is er zelden, zegt Roos. De meesten ondergaan hun aanhouding gelaten. Leuk geprobeerd, pech gehad.

Lowlands heeft geleerd in de zeventien jaar dat het bestaat. „De eerste jaren werd er nog flink gebrast en gerost in deze vrijstaat”, zegt directeur Eric van Eerdenburg. „Nu kan er nog steeds veel, maar ook op Lowlands staan mensen niet boven de wet. De mensen vinden het daardoor ook leuker.”

De bezoekers van het festival worden gemiddeld wat ouder, maar nemen nu ook de tweede generatie mee. „De rust op mijn portofoon is door de jaren heen flink toegenomen.”

Mark is intussen verhoord in de soepele machinerie van het strafrechtstraatje, heeft een proces-verbaal ondertekend en is klaar voor officier Vink en daarna de dame van de reclassering. „Hoeveel?” vraagt Officier van Justitie Machiel Vink een container verder aan Roos. „Twaalf komma driekwart.”

Mark heeft pech. Met twaalf pillen zou hij er vanaf zijn gekomen met een geldboete van 600 euro. Daarboven wordt het hoe dan ook een werkstraf, in dit geval 39 uur.

En dan is er nog de organisatie van Lowlands zelf, die zijn eigen sanctie oplegt, variërend van ontzegging van toegang voor een dag, tot permanente verwijdering. „Die geldboete betalen ze meestal zonder blikken of blozen”, zegt Vink. „Maar bij het doorknippen van het toegangsarmbandje staan de tranen ze in de ogen.”