Val trekt atleet Som in draaikolk van emoties

Bram Som beleefde een emotionele avond bij de WK atletiek in Berlijn. Hij leek door een val te worden uitgeschakeld voor de finale op de 800 meter. Tot de jury hem gunstig gezind was.

Het leven van een atleet kan raar lopen. Vertel Bram Som wat. Kort nadat hij de teleurstelling van een valpartij op de 800 meter bij de wereldkampioenschappen atletiek in Berlijn had moeten verwerken, kreeg de hardloper te horen dat zijn protest was toegewezen. Hij wordt toegevoegd aan de finale, die voor morgenmiddag half zes staat geprogrammeerd.

In de perceptie van Som gerechtigheid, want het noodlot dat hem in de halve finale trof, ervoer hij als groot onrecht. Het was niet zijn schuld dat de voor hem lopende Soedanees Abubaker Kaki struikelde en Som hem onmogelijk kon ontwijken. In zijn val nam hij de de Pool Marcin Lewandowski mee, wiens protest ook werd gehonoreerd, zodat zich morgen de ongewone situatie voordoet dat de finale van de 800 meter geen acht maar tien deelnemers kent.

De uitspraak van de jury deed Soms moreel goed. Kort na de race wilde de atleet niet toegeven aan zelfbeklag, maar dat kostte hem zichtbaar moeite. Som was emotioneel zo geraakt, dat hij voortijdig uitstapte. Achteraf had hij misschien beter kunnen doorgaan om zijn protest kracht bij te zetten, maar het ontbrak Som op dat moment aan de energie. „Ik had rugpijn, lood in mijn benen en er spookten duizenden gedachten door mijn hoofd. Mijn kop knalde uit elkaar van emoties. De ratio was verdwenen. Ik heb mijn gevoel gevolgd en ben gestopt.”

Bij het terugdraaien van de film kwamen de emoties bij Som onwillekeurig toch naar boven. „Man, dit was de kans van mijn leven om de WK-finale te halen. Alles verliep perfect, vooral doordat het voor de race was gaan regenen. Ik weet dat mijn concurrenten daar een gloeiende hekel aan hebben, maar voor mij was het perfect. En dan val je.”

Uiteindelijk kwam alles goed en hoeft Som niet te boeten voor de fout van een concurrent. Een meevaller na het vele leed dat hem in zijn carrière heeft achtervolgd. Blessures, operaties, vormcrises, conflicten met trainers, Som weet er alles van. Na al die ellende te hebben doorstaan, besloot Som dit jaar een andere koers te varen. Hij brak achtereenvolgens met zijn trainers Honoré Hoedt en Grete Koens en sloot een verbond met de wetenschappers Ruben Jongkind en Florian Kügler, die hem voor atletiekbegrippen afwijkende trainingsmethoden voorschrijven. Som traint sindsdien meer op kwaliteit dan op kwantiteit en heeft onder andere zwemmen en fietsen aan zijn programma toegevoegd.

Van de Atletiekunie krijgt Som nauwelijks steun, omdat hij zich niet wenst te conformeren aan alle bondsvoorwaarden. De atleet heeft zich dit jaar voorgenomen alles zelf te bepalen. Niemand die hem nog vertelt wat hij moet doen, die tijd is voorbij. Als dat geld kost, moet dat maar. En als de bond hem niet wil helpen, ook goed. In de tien jaar dat hij zich wel naar alle regels heeft geschikt, is Som naar zijn zeggen een halve seconde sneller geworden. Met andere woorden, die aanpak was geen garantie voor succes, ook al werd hij in 2006 Europees kampioen. Die titel ten spijt vindt Som dat hij te weinig uit zijn mogelijkheden heeft gehaald.

Som besloot dit jaar als een kleine zelfstandige toe te werken naar de Olympische Spelen van 2012. Daar wil hij een medaille winnen, en daar wil hij op zijn koerswijzing afgerekend worden. De WK in Berlijn waren voor Som een ijkpunt op weg naar het grote doel. Daar kreeg hij de kans zijn krachten te meten met zijn concurrenten. In Berlijn zou hij te weten komen waar hij staat en of de gekozen weg de goede is. Som was vol vertrouwen, want hij voelde de vorm groeien en was er gisteren van overtuigd dat hij op reguliere wijze de finale zou halen.

Tot de val hem in een draaikolk van emoties trok. Ging het verdorie weer fout, zoals zo vaak? Hij zou toch niet voor het noodlot geboren zijn? Niet helemaal, want de deceptie maakte een uur na de brute onderbreking van zijn race plaats voor opluchting toen de jury hem gunstig gestemd was.

Gezien eerdere beslissingen een rechtvaardige uitspraak, want ook de Keniaanse 800-meterloopster Janeth Kepkosgei mocht na een val buiten haar schuld in de series van de jury in het toernooi blijven. Uiteindelijk zou zij de zilveren medaille winnen.

Als dat scenario model staat voor hetgeen Som morgen te wachten staat, zal hij Berlijn in verrukking verlaten. Want reken maar dat hij na het gedoe van gisteren erop gebrand is om te laten zien dat een finaleplaats terecht is.