Seniorengejammer

Ik vond dat Nigel Short wel erg koketteerde met zijn gevorderde leeftijd, alsof hij al met een been in het graf stond. Tijdens het laatste Corustoernooi zei hij bijna iedere dag dat de B-groep tegenwoordig voor hem veel geschikter was dan de supersterke hoofdgroep, en toen hij een paar maanden geleden het Sigemantoernooi in Malmö met grote voorsprong had gewonnen, schreef hij zuinig dat er kennelijk nog leven in de oude hond zat.

Het deed me denken aan de filmer Luis Buñuel. In de laatste jaren van zijn leven had die de gewoonte om in zijn woonplaats Mexico Stad willekeurige voorbijgangers op straat aan te spreken. Hij wees ze dan op een oude, gebogen en geheel verschrompelde man, die daar altijd wel te vinden was, en zei: „Ziet u die arme kerel daar? Dat is de filmer Buñuel. Het is toch verschrikkelijk! Een jaar geleden liep hij nog kaarsrecht.”

Short is 44 jaar. Wereldkampioen Anand wordt dit jaar 40, Ivantsjoek is het al en Gelfand is 41. Ik wil niet zeggen dat het schaakleven bij 40 begint, maar Short overdreef met zijn seniorengejammer.

In de wedstrijd tussen Engeland en Nederland, het Staunton Memorial waarover ik vorige week schreef, maakte Short tegen een puikje van Nederlandse schakers de prachtige score van 8 uit 10. Zijn rating kwam boven de 2.700 en hij haalde Michael Adams in, waardoor hij weer de hoogste Engelsman op de ranglijst is. Er zit nog volop leven in.

Engeland won met 26,5 - 23,5. Het was lang gelijk op gegaan, maar de voorlaatste ronde was een ramp voor Nederland.

Tijdens een eerdere ronde, waar het dezelfde kant op dreigde te gaan, had Jan Timman tegen Nigel Short gegrapt dat het leek op Luzern 1982. Hij doelde op de zwarte dag toen we op de Olympiade, met Timman voorop, met 4-0 van Engeland verloren, een score die heel gewoon was in wedstrijden als de Sovjet-Unie tegen Andorra, maar niet voor ons.

Timman won het andere Stauntontoernooi. Ook hij kon ervaren dat er nog leven zit in oude honden, want de enige partij die hij verloor was tegen Viktor Kortchnoi, die derde werd achter de in Engeland wonende Rus Alexander Cherniaev.

De mooiste zet in de twee Stauntontoernooien werd gespeeld door David Howell.

David Howell - Ivan Sokolov, uit de wedstrijd Engeland - Nederland.

Als opgave is deze stelling niet geschikt, omdat wit te veel winnende zetten heeft, maar ik wilde het toch graag laten zien: 28. Dh8+ Ke7 Na 28...Txh8 29. Txf7+ gaat zwart mat. 29. Txf7+ en zwart gaf op. Na 29...Txf7 heeft wit een mat in 8 zetten dat begint met 30. De8+, maar de simpele damewinst 30. Txf7+ Kxf7 31. Dxh2 is ook afdoende. Als hij daarvoor zou kiezen, zou hij zich blootstellen aan de kritiek van computergestuurde pedanterikken dat hij een geforceerd mat over het hoofd zag, maar in de hitte van het gevecht geldt de wijze raad van de ervaren trainer: als je kunt kiezen tussen mat en damewinst, neem de dame, want het mat is misschien een illusie.

Hier is de mooiste partij die ik de afgelopen weken zag. Hij werd gespeeld in het Grand-Prixtoernooi in de Armeense stad Jermuk, dat nog aan de gang is.

Vasili Ivantsjoek - Jevgeni Alekseev, Grand Prix Jermuk

1. c4 Pf6 2. Pf3 e6 3. g3 d5 4. Lg2 d4 5. 0-0 c5 6. e3 Pc6 7. exd4 cxd4 8. d3 Le7 9. Te1 0-0 Een harmonischer opstelling kreeg zwart met 9...Pd7 10. Pa3 Pc5 11. Pc2 a5 in Petrosian-Kortchnoi, kandidatenmatch 1971. 10. Pa3 Pe8 Nu ging 10...Pd7 niet goed meer wegens 11. Pc2 Pc5 12. b4. 11. Pc2 f6 Zwart wilde een ‘omgekeerde Benoni’, maar hij moet zich er wel onhandig bij opstellen. 12. Ld2 a5 13. a3 a4 14. Pb4 Pc7 15. Tb1 Ld7 16. Ph4 Pa5 17. f4 g6 18. f5 Ivantsjoek gaat tot geweld over in een speculatieve aanval. 18...gxf5 19. g4 f4 19...fxg4 20. Dxg4+ Kh8 was speelbaar voor zwart, want 21. Pg6+ zou dan aardig weerlegd worden door 21...hxg6 22. Dxg6 Tf7 23. Dxf7 Le8 met damewinst. 20. Lxf4 Pa6 21. Pd5

Een heldhaftige zet. Op het eerste, tweede en derde gezicht is het lang niet duidelijk dat wits aanval tegen het stukverlies opweegt. 21...exd5 22. Lxd5+ Kg7 Ook 22...Kh8 was moeilijk te weerleggen. Het beste is dan waarschijnlijk de rustige voortzetting van de aanval met 23. Df3. 23. Kh1 Een slimme zet. Straks zal de mogelijkheid Tg1+ belangrijk zijn. 23...Te8 Dit is niet goed. Het beste was misschien 23...Pc6 met een zeer onduidelijke stelling. 24. g5 Nu slaat wits aanval door. 24...Kh8 Na 24...fxg5 25. Dh5 heeft wit een mataanval en met 24...Lc6 elimineert zwart wel wits geweldige loper, maar hij geeft veld f5 op, waardoor wit 25. Txe7+ Txe7 26. gxf6+ Kxf6 27. Dh5 heeft met mataanval. 25. Dh5 Tg8 Zwart had geen verdediging meer. 26. Lxg8 Kxg8 27. g6 Lc6+ 28. Te4 Lxe4+ 29. dxe4 hxg6 30. Dxg6+ Kh8 31. Dh5+ Zwart gaf op.

Schaakopgave

Oplossing: 1. Dxh7+ en zwart gaf op. Na 1...Kxh7 2. hxg7+ of 1...Kf8 2. Lb4+ gaat zwart snel mat.