'Plannen helpen niet, je moet het merken'

Het kabinet gaat de doelstelling om de regels met een kwart te verminderen niet halen. „Juist nu hebben we iedereen nodig om weer aan te haken.”

Hij luidt nog niet de noodklok, maar voorzitter Steven van Eijck van toetsingscommissie Administratieve lasten (Actal) maakt zich wel ernstige zorgen. Het kabinet beloofde de regeldruk voor het bedrijfsleven merkbaar te verlagen, en het lukt niet. „Het kabinet schetst in zijn laatste voortgangsrapportage een zorgwekkend beeld”, zegt Van Eijck. „Bij negen van de veertien doelstellingen staat de meter in het rood. Het kabinet is over de helft van de regeerperiode, maar nog lang niet op de helft met de vermindering van regels.”

Hoe erg is dat?

„Zeer ernstig. Juist in een crisisperiode als deze moet het terugdringen van regels centraal staan. Als de economie straks weer aantrekt, hebben we iedereen keihard nodig om weer aan te haken. Het zou zonde zijn als grote groepen mensen dan bezig zijn met regeltjes naleven terwijl ze gewoon aan het werk hadden kunnen zijn.”

In de vorige brief van uw college was u een stuk milder over de kabinetsprestaties. Wat is er aan de hand?

„De tijd begint te dringen. Een kabinet voert altijd meer wetten en regels door in de eerste helft dan in de tweede. Qua regeldruk liggen we nu achter op de doelstellingen. Dat betekent dat het zeer moeilijk gaat worden dat nog in te lopen. Premier Balkenende zit er op zich bovenop, daar heb ik geen klachten over, maar de feiten liegen niet: ze lopen achter.”

Het kabinet gaf laatst zelf op Verantwoordingsdag aan op koers te liggen met het terugdringen van de regels. Dat strookt niet met uw bevindingen.

„Nee, en ook niet met de bevindingen van het kabinet zelf. Dat groene blokje hebben ze neergezet, omdat ze heel veel plannen hebben om de regels verder terug te dringen. Maar aan plannen hebben we niks zolang we er niets van merken. Juist het merkbaar terugdringen van de regels zou prioriteit moeten krijgen. Als het kabinet de komende twee jaar alle plannen zou invoeren, dan nog is aan het eind van de kabinetsperiode de regeldruk niet merkbaar genoeg verminderd.”

Staatssecretaris De Jager (Financiën) zegt in een reactie dat er een misverstand moet zijn. Kan dat?

„Nee, wij hebben hele goede mensen in dienst en wij zijn een toezichthouder die ook zijn tanden durft te laten zien.”

Actal houdt eind van deze regeerperiode op te bestaan. Is dat gezien de achterstand nu wel wenselijk?

„Daar ga ik niet over, dat is een politieke keuze. Wij zijn wel bezig om de functie van Actal bij alle departementen te integreren. Ambtenaren moeten zelf bij het ontwikkelen van regels continu denken welke effecten die hebben op burgers en bedrijven. Ik denk dat de functie van Actal op de een of andere manier in stand moet blijven. Of dat een voortzetting van het huidige Actal betekent, weet ik niet. Daar gaat de Tweede Kamer over. Wij hebben het nu tien jaar gedaan. Het zou goed zijn als er snel duidelijkheid komt of er permanent een externe toezichthouder op de regels komt of dat departementen het zelf gaan doen.”

Het lijkt wel of de rapportages over de regeldruk elke keer ingewikkelder worden. Moet dat niet anders?

„Ja, dat kan inderdaad veel transparanter. Nu zijn er te veel resultaten die onderling niet vergelijkbaar zijn. We zijn daar mee bezig.”