Wiegel contra artsen

Een „onbetrouwbare” minister „misbruikt de crisis” voor een „ordinaire bezuiniging” waartegen „alle ten dienst staande (juridische) middelen” ingezet worden, schreef het bestuur vorige maand. „Keihard terugslaan.” „Geen enkel middel is ongeoorloofd.” „Staking”, reageerde een lid.

Een communistisch pamflet? Nee, teksten uit juli van de Orde van Medisch Specialisten en een chirurg uit Goes. Gericht tegen het besluit van minister Klink (Volksgezondheid, CDA) om volgend jaar 375 miljoen euro te korten op de honoraria voor vrijgevestigde specialisten. Als ze toen al zo verbolgen waren, hoe is de stemming dan nu? Zorgverzekeraars Nederland (ZN) heeft ervoor gepleit „te veel betaalde honoraria terug te halen”. „Zeker in deze mindere economische tijden is het onaanvaardbaar dat deze rekening moet worden betaald door de premie betalende burger”, aldus voorzitter Wiegel, de oude VVD-leider. Het zou gaan om circa 1 miljard euro, wat neerkomt op een premiestijging van circa 90 euro.

De overschrijdingen zijn een bijverschijnsel van het vanaf 2005 ingevoerde factureringssysteem: de zogeheten Diagnosebehandelingcombinatie (DBC). Door elke handeling een statistisch gefundeerde DBC te geven, moesten de kosten in de zorg ‘transparanter’ worden. Ondersteunende artsen (als radiologen en anesthesisten), die ‘meelopen’ met de medisch specialisten, blijken te hebben geprofiteerd. Maar ook klinische geriatrie, urologie, orthopedie en dermatologie zijn er relatief op vooruitgegaan door gebruik te maken van de mogelijkheden die het stelsel naar letter én geest nu eenmaal biedt. Om deze effecten ongedaan te maken heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) vorige maand voorgesteld 150 miljoen te bezuinigen op de honoraria voor ondersteunende artsen en alle specialisten met 11 procent te korten. De Orde van Medisch Specialisten is het eens met de maatregelen die ondersteunende artsen raken. De generieke korting acht ze een „opportunistische tariefdaling”. De Orde betwist ook de hoogte van het bedrag.

Wie heeft er gelijk? Het is geen verrassing dat de DBC’s worden geëvalueerd. Dat hoort bij het statistische karakter van het stelsel. De verontwaardiging van de specialisten is wat selectief. Maar het is ook niet aan Klink om eenzijdig in te grijpen, zelfs niet als de budgettaire nood hoog stijgt. Dat geldt helemaal voor de suggestie van Wiegel. Terugvorderen is alleen oorbaar als er sprake is van misbruik. Al blijft het ironisch dat hij tegen de specialisten nu net zo’n activistische toon aanslaat als de Orde vorige maand tegen de minister.

Maar ook ZN maakt vooral ketelmuziek. Want het probleem kan uiteindelijk niet worden opgelost met deurwaarders of stakingen. Zolang Nederland niet kiest voor pure privatisering en commercialisering noch voor een nationalisering van de zorg, kortom, zolang dit gemengde systeem rechtvaardiger en efficiënter wordt gevonden, biedt alleen zorgvuldig overleg uitkomst. In het stelsel, waarvan DBC-honoraria een uitvloeisel zijn, kan namelijk geen van de partijen in de zorg zijn wil eenzijdig afdwingen.