Weeralarm niet bedoeld om alarm te slaan

Zo ernstig als verwacht waren de gevolgen van het weer gisteren niet. Was het weeralarm terecht? „Alle partijen dachten dat het zwaar weer zou worden.”

Het KNMI blijft tevreden over het weeralarm. „Een weeralarm wordt uitgegeven om de samenleving te behoeden voor schade. Het is dus niet afhankelijk van bepaalde types weer, maar van de potentiële schade die de maatschappij ervan kan ondervinden”, zegt Cees Molenaars van het KNMI. De zware onweersbuien met zware windstoten die gisteren verwacht werden, zouden hinderlijk kunnen zijn voor kampeerders en bezoekers van festivals als Lowlands. Daarom heeft het KNMI besloten te waarschuwen.

Maar het weer voorspellen blijft erg moeilijk, ondanks de hoogwaardige apparatuur van het KNMI. Volgens de eerste berichten zou gisteren vanaf 13 uur het noodweer losbarsten in Zeeland, waarna het rond 18 uur Groningen zou bereiken. Dit werd in de middag bijgesteld. De zware buien zouden rond 15 uur in Zeeland aankomen en rond 24 uur Duitsland bereiken. Uiteindelijk begonnen wind en onweer aan het einde van de middag. De hevigheid viel mee. Rond 22 uur trok het KNMI het alarm in.

De reden voor een vroeg weeralarm, zegt Molenaars, is dat mensen er rekening mee kunnen houden als ze plannen maken. „Als je een flinke reis in de auto moet maken, is het goed om van tevoren te weten of het zwaar weer wordt.”

Volgens Edwin Rijkaart van buienradar.nl gaat dit niet op. „Als iemand de hele dag buiten moet zijn, bijvoorbeeld voor een festival, dat houdt hij het weer al goed in de gaten. Daarvoor hoeft geen alarm te worden verspreid.” Rijkaart bepleit een sneller en meer lokaal weeralarm. „In Amerika wordt voor een weeralarm de programmering op tv even onderbroken om het weeralarm aan te kondigen. Of er komt een balk onder in beeld met alle informatie. Daarnaast kan je iedereen in een bepaald gebied per sms op de hoogte stellen, net als met het Amber Alert [om vermiste kinderen snel op te sporen, red.]. Zodoende is iedereen op de hoogte en hoef je niet uren van tevoren alarm te slaan.”

Maar alarm slaan is volgens het KNMI niet de bedoeling van een weeralarm. „Het lijkt soms wel alsof een weeralarm opgevat wordt als een panieksignaal, dat er zandzakken voor de deuren moeten komen. Maar dat is helemaal niet aan de orde. Het is een waarschuwing zodat mensen niet overvallen worden. Als het dan meevalt, zijn ook wij opgelucht”, zegt Molenaars van het KNMI. „Het probleem met het weer van gisteren was dat het een moeilijk te voorspellen weerstype betrof. Zware depressies zie je aankomen. Gisteren pakten alle ingrediënten voor noodweer zich samen in onze lucht, maar hoe dat zich precies vertaalt naar de realiteit blijft gissen.”

Was het weeralarm gisteren dan mislukt? Nee, vindt het KNMI. „Wij beoordelen een weeralarm in termen van maatschappelijk nut, en dat was er zeker. Op de Wadden onweerde het flink.” Het KNMI is niet de enige partij die bepaalt of een weeralarm gerechtvaardigd is. Dat wordt overlegd met andere meteorologische instituten. „Gisteren dachten alle partijen dat het zwaar weer zou worden.”

Tweede Kamerlid Joop Atsma (CDA) heeft kritiek op het in zijn ogen onterechte weeralarm. „Dit kost de samenleving miljoenen”, zegt hij tegen het ANP. Ook komt de betrouwbaarheid ter discussie te staan, meent hij. „Als je het vier keer afkondigt, komen de mensen de vijfde keer niet meer in actie.”

Volgens Molenaars van het KNMI is het terecht zulke vragen te stellen. „Wij zijn zelf ook het systeem continu aan het evalueren en kijken er zeer kritisch naar. Op dit moment worden de criteria weer bijgesteld.”

Buienradar.nl is niet uitgenodigd voor dit spoedoverleg. „Dat is jammer”, reageert Rijkaart, „onze site heeft wel het grootste bereik op de weermarkt.”