Verlicht zijn is nu makkelijker

Popmusicus Tijn Touber zwoer 20 jaar geleden drank, seks, sigaretten en luxe af.

Na 14 jaar gaf hij zijn ascetische levenswijze op, nu geeft hij lessen in verlichting.

Je zou kunnen zeggen dat het levensverhaal van Tijn Touber (49) in vier zinnen staat samengevat op de achterflap van zijn pas verschenen boek Spoedcursus Verlichting:

‘De Amsterdamse popmuzikant Tijn Touber besloot twintig jaar geleden van de ene op de andere dag te stoppen met seks, drank, luxe, carrière, sigaretten, afleiding en hippe schoenen. Zijn doel: verlicht worden. Na veertien jaar maakte hij de balans op en dacht: als ik nu nog niet verlicht ben, word ik het nooit meer. Hij keerde terug op aarde en ging weer vrijen, dansen, zingen, feesten en... verlicht zijn.’

Iets uitgebreider luidt dat levensverhaal als volgt:

Tijn Touber (gitarist, songwriter) en Monique Klemann (leadzangeres, zijn toenmalige vriendin) richtten in 1984 de band Loïs Lane op. Ze werden bekend met Amsterdamned, de door Tijn Touber geschreven titelsong van de gelijknamige film van Dick Maas. Vervolgens brak Loïs Lane door met My best friend. Van hun debuutalbum werden meer dan 100.000 exemplaren verkocht. Dat was in 1987. In datzelfde jaar besloot Tijn Touber op 27-jarige leeftijd alles op te geven wat hij net aan het opbouwen was. Hij stapte uit de band en ging reizen. Dankzij de royalties van de songs kon hij dat een paar jaar volhouden. Tegenwoordig schrijft hij artikelen voor bladen als Ode en Happinez, geeft hij samen met zijn vrouw Kris cursussen en verzorgt hij retraites. Dit weekeinde staan Tijn en Kris Touber op Lowlands met hun Spoedcursus Verlichting, een mengeling van meditatie, oefeningen, muziek en stilte.

Waarom deed u dat, van de ene op de andere dag met alles stoppen wat het leven tot het leven maakt?

„Het was een reactie, denk ik. Ik ben atheïstisch opgevoed, mijn vader wilde niks te maken hebben met wat voor spiritualiteit dan ook. Hij was medisch specialist, zijn wereldbeeld was puur wetenschappelijk. Tegelijk had ik een oma die juist heel christelijk was. Zij gaf mij kinderbijbels, die mijn vader dan weer afpakte. Zelf heb ik altijd gedacht dat er iets moest bestaan achter je gedachten, iets wat die gedachten creëerde. Maar wat dat dan was, daar had ik geen woorden voor. Dus ging ik dat iets zoeken in de muziek. Want muziek is groter en mooier dan jij of ik, met muziek kun je het universele raken. Maar als je popband een succes wordt, ben je al snel niet meer bezig met het universele. Je geeft optreden na optreden, gaat van feest naar feest. Er is ook al snel de voortdurende stress van de platenmaatschappij, die over je schouders meekijkt. Ik had het gevoel dat ik mezelf kwijtraakte. Daardoor kwam ik op het idee om een maand lang een nieuwe, cleane levensstijl uit te proberen. Die maand werd veertien jaar.”

Als het niet echt was gebeurd, zou ik het niet geloven. Hoe kon het zo lang duren?

„Dat kwam doordat ik er echt gelukkig van werd. Ik werd niet langer beheerst door wat de meeste mensen drijft: behoefte aan respect en waardering, dealen met stress, angst of woede, het onderdrukken van schaamte en onvermogen. Dat zijn allemaal dwangmatige patronen, ontdekte ik. We geven eraan toe, maar je kunt ook proberen ze kwijt te raken. En als dat je lukt, ervaar je een grote kracht in jezelf. Je bent onafhankelijk geworden.”

Dus de vraag moet eigenlijk zijn: waarom bent u er na die veertien jaar mee gestopt?

„Ja, misschien wel. Het kwam: ik merkte dat ik zo los van alles was gekomen dat niets mij nog kon raken. Ik was helemaal onthecht. Dat was fijn, ik was gelukkig. En mensen waardeerden het ook: ik was de man die onder alle omstandigheden relaxed bleef. Maar ik had nauwelijks nog connectie met het gewone mens- zijn. Ik bekeek mijn emoties en gedachten in plaats van ze te ervaren. Ik merkte ook dat als mensen mij om raad vroegen, ik altijd wel een antwoord had – maar zij daar steeds minder vaak iets mee konden. Ik was te ver weggeraakt van het normale leven. Ik vroeg me af wat er zou gebeuren als ik weer een gewoon leven zou gaan leiden. Zou ik dan verlicht kunnen blijven?”

Het volgende experiment?

„Ja. En het eerste half jaar was een chaos. Ik stortte als het ware weer op aarde neer. Het voelde ook letterlijk zwaar, om na zoveel tijd weer te gaan drinken, vrijen en tv kijken. Maar ik merkte dat ik tegelijk op een ander niveau verlicht bleef. Ik heb kennelijk een innerlijke ruimte in mijzelf ontdekt, die ik niet meer kwijt kan raken. Alleen verschuil ik me nu niet meer in die innerlijke ruimte. Ik loop niet langer weg voor mijn donkere emoties, mijn draken en demonen. In de veertien jaar van mijn onthechting raadde ik mensen altijd aan hun donkere emoties uit de weg te gaan. Nu weet ik dat je die emoties aankunt, als je maar tegelijk in je eigen kracht staat.”

Als ik nou zeg: het lijkt al met al een wat langdurige methode om jezelf te leren kennen?

„Dan heb je in zekere zin gelijk. Alleen, met jezelf leren kennen bedoelen mensen meestal dat ze doorkrijgen wat hun karaktereigenschappen met hen doen. En vervolgens lukt het ze misschien om die gouden kooi van hun karaktereigenschappen hier en daar wat te verfraaien. Als ik zeg dat ik mezelf heb leren kennen, bedoel ik dat ik uit de gouden kooi ben gestapt.”

Ingewikkeld. Hoe gaat dat dan met uw donkere emoties?

„Zoals ik het zie zijn dat stukken van jezelf die je liever niet wilt zien. Juist daardoor worden ze groter: je wordt boos op de wereld, je ziet jezelf als slachtoffer, je eet je gevoelens weg. Maar als je naar je emoties kijkt vanuit je diepere ik, herken je ze voordat ze met je op de loop gaan. Dan worden het golfjes die opkomen en weer wegebben. Ze zijn er, maar ze bedreigen je niet.”

Als u er veertien jaar over hebt gedaan, hoe kunt u mij dan verlichting brengen in een spoedcursus?

„Jij kunt het veel sneller leren dan ik heb gedaan. Als wij een cursus geven, creëren we een sfeer die het mogelijk maakt verlichting te ervaren: een vonkje dat misschien ooit een vuur kan worden. En er is nog iets: het is nu makkelijker dan twintig jaar geleden om verlicht te zijn. Ik moest mijn spiritualiteit destijds nog bevechten, tegenwoordig weten mensen meteen waar je het over hebt. Ze kennen de woorden, want ze zijn al op zoek. Als ik vroeger een cursus gaf, was ik wel een uur bezig om uit te leggen dat het slechter met ons gaat dan wij denken. Dat ons werk, ons huis en onze auto een buitenkant vormen die maakt dat mensen denken dat ze gelukkig zijn. Nu weet bijna iedereen dat die buitenkant broos is. En dat geluk niet in structuren zit, maar in jezelf. Het verlangen naar verlichting hangt in de lucht.”

Tijn en Kris Touber geven op Lowlands elke dag een Spoedcursus Verlichting op de Lowzone. Meer informatie over de cursus is te vinden op www.kristijn.com