Geurig, geduldig linoleum

De Gist in Delft heeft jarenlang een geheel eigen geur over de stad verspreid. Die Gist is nu, samen met de penetrante geur, verdwenen. Als je over het kanaal Utrecht binnenrijdt, ruik je in de wijde omgeving de koffiebrandgeur van de Douwe Egberts-fabriek. De historische Van Nelle-fabriek in Rotterdam was altijd herkenbaar aan de tabakslucht én korte tijd kon je daar zelfs de zoete stofdamp van Saroma-puddingpoeder opsnuiven. En nog veel meer locaties in Nederland worden gekenmerkt door de fabrieksgeur van een bepaald product of productieproces.

De meeste van dat soort geuren zijn sterk en vallen daardoor al snel in de categorie overlast. In een compact land als Nederland is het passen en meten met die geuren. Zo wordt in Krommenie geklaagd over de geur van de Forbo-linoleumfabrieken. Dat is jammer, want net als met de geur van koffie is deze binnen in de fabriek veel beter te plaatsen en daardoor te verdragen dan in het gebied eromheen.

Bij de productie van linoleum kun je zelfs spreken over een geurig boeket van ingrediënten. Want dat wordt nog wel eens over het hoofd gezien: de productie van linoleumvloerbedekking komt bijna in aanmerking voor een biologische erkenning. Het bestaat namelijk louter uit natuurlijke grondstoffen. Lijnzaadolie, houtmeel of gemalen kurk, kalksteen en jute worden met natuurlijke pigmenten gemengd en in een uitermate geduldig proces ontstaat het uiteindelijke linoleum.

Wie eenmaal in de fabriek is geweest zal de kleurige combinatie van ambacht en productietechniek niet snel vergeten. Maar wat echt blijft hangen is de geur! Het linoleum hangt na productie nog weken te drogen in speciale droogkamers; hoge, lange ruimtes met een constante temperatuur. Dáár is de geur op zijn mooist.

Na deze noodzakelijke droogperiode worden de lange lappen linoleum opgerold en is het product klaar voor verzending. Net als bij een olieverfschilderij blijft de natuurlijke lijnolie in linoleum lang, heel lang nageuren.

Nu de vakantie weer wordt ingeruild voor school of werk is een van de sterke punten van herkenning bij terugkomst de specifieke geur. Vooral als er linoleum op de vloer ligt.

Joost Alferink