Zwitserland de dupe in UBS-zaak

De Verenigde Staten hebben hun spierballen laten rollen in de zaak rond UBS. Het land heeft zijn voornaamste doelstellingen verwezenlijkt in de rechtszaak, die erop was gericht vermeende belastingontduikers onder de klanten van de Zwitserse bank aan de kaak te stellen en genoegdoening te laten betalen.

Zwitserse functionarissen moeten de Amerikaanse belastingdienst details verstrekken over 4450 bankrekeningen van UBS, waarop op een gegeven moment in totaal 18 miljard dollar was ondergebracht. De Zwitsers zullen hun best doen om die informatie te achterhalen om te voorkomen dat de VS verdere actie ondernemen. De Amerikaanse belastingdienst geeft de jacht op wanbetalers nog niet op, en ook andere landen zullen zich gesterkt voelen in hun claims tegen het Zwitserse bankgeheim.

De Zwitsers werden niet helemaal weggeblazen. De Amerikaanse autoriteiten wilden aanvankelijk informatie hebben over 52.000 rekeninghouders, hoewel zij er nu op rekenen dat velen zich vrijwillig zullen melden en het er niet op aan zullen laten komen of zij op de lijst van 4450 staan.

Zwitserland heeft ook een manier gevonden om aan zijn verplichtingen te voldoen zonder de eigen wetten te schenden, ook al was daar wel een Olympisch staaltje juridische gymnastiek voor nodig. Het Zwitserse bankgeheim maakt al sinds jaar en dag onderscheid tussen ‘belastingfraude’ en ‘belastingontduiking’. De Zwitsers hebben de belastingautoriteiten van andere landen altijd geholpen in zaken van fraude, maar niet van ontduiking.

Zwitserland moet nu buigen dat het kraakt. Het land geeft toe dat ‘belastingfraude of soortgelijke misdrijven,’ die in een bestaand verdrag met de VS worden genoemd, zich niet beperken tot glasheldere fraudegevallen. Herhaaldelijke ontduiking van grote belastingaanslagen zou er nu ook onder vallen.

Om de VS snel te kunnen helpen gaat Zwitserland tot het uiterste. Overheidsjuristen en belastingspecialisten worden op het achterhalen van de informatie gezet. Als de Zwitsers niet snel genoeg over de brug komen, kan de Amerikaanse belastingdienst terugkomen op zijn belofte een rechtszaak in te trekken waarin alsnog meer openheid van zaken wordt geëist.

UBS is aan een boete ontsnapt en kan een streep zetten onder de al 15 maanden slepende affaire. Maar de reputatieschade is niet zomaar weg. De vervolging van klanten kan maandenlang nare krantenkoppen opleveren. De binnenlandse druk zal aanhouden. Sommige Zwitserse politici willen dat vroegere topmanagers worden vervolgd. Maar alles bij elkaar lijkt UBS nog steeds beter uit deze zaak tevoorschijn te komen dan Zwitserland zelf.

Jeffrey Goldfarb

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen:www.breakingviews.com